Yiddish Writers Speak

אַ פֿרײַטיק אין בית־לייוויק

Fridays at Leyvik House

צענדליקער יאָרן לאַנג האָט „בית־לייוויק‟, דער תּל־אָבֿיבֿער לאָקאַל פֿונעם „פֿאַרבאַנד פֿון ייִדישע שרײַבער און זשורנאַליסטן אין ישׂראל‟, געדינט ווי דער צענטער פֿון ייִדישן קולטור־לעבן אין דער ייִדישער מדינה.

אין דער רירנדיקער סעריע אינטערוויוען געפֿירט מיט ייִדישע שרײַבער בעת אַ צײַט פֿון איבערגאַנג — די אָנהייב־1990ער, דערציילן אונדז מרדכי צאַנין, יצחק בראַט, רבֿקה באַסמאַן בן־חיים, יענטע מאַש, יצחק לודען און אַנדערע וועגן זייערע ערשטע יאָרן אין ישׂראל, ובפֿרט ווי אַזוי זיי האָבן באַוויזן צו דרוקן ייִדישע ביכער און צײַטונגען בעת עס האָט געהערשט אין דער ציוניסטישער באַוועגונג אַ נעגאַטיווע שטעלונג צו מאַמע־לשון.

דער דאָזיקער דאָקומענטאַר־פֿילם איז איינער פֿון צען, אין וועלכע אָנגעזעענע ייִדישע שרײַבער פֿונעם עלטערן דור רעדן אָפֿן־האַרציק וועגן זײַער לעבן. די פֿילמען זענען רעזשיסירט געוואָרן פֿונעם ייִדישן שרײַבער און לאַנגיאָריקן פֿאָרווערטס־רעדאַקטאָר באָריס סאַנדלער און פּראָדוצירט געוואָרן פֿון דער „פֿאָרווערטס‟־אַסאָציאַציע ווי אַ די־ווי־די סעריע מיטן נאָמען, „מאָנאָלאָגן פֿון ייִדישע שרײַבער‟.

For decades, Leyvik House – the Tel Aviv locale of the Association of Yiddish Writers and Journalists in Israel – was the center of Yiddish cultural life in the Jewish State.
In this moving documentary, based on interviews conducted during a time of transition – the early 1990s – writers and journalists Mordechai Tsanin, Yitschak Brat, Rivke Basman Ben-Haim, Yente Mash, Itzhak Luden and others reflect on their first years in Israel and particularly, how they managed to print Yiddish books and newspapers during the Zionist movement’s assault on mame-loshn.
This documentary is one of ten in which acclaimed Yiddish writers of the pre-war generation speak openly about their lives. The films (in Yiddish with English subtitles) were directed by award-winning writer and former Forverts editor Boris Sandler and produced through the Forward Association as a DVD series called “Monologues of Yiddish Writers”.

שירה גאָרשמאַן: אַ שרײַבערין פֿון פֿאָלקהעלדינס

Shira Gorshman, Yiddish Writer of Women as Folk Heroes

אין דעם ווידעאָ באַשרײַבט די מײַסטערישע דערציילערין שירה גאָרשמאַן אירע פֿאַראָרעמטע קינדעריאָרן אין אַ ליטווישן שטעטל. זי מאָלט אויס מיט בולטע פֿאַרבן איר ברוטאַלן שטיפֿטאַטן, איר פֿעיִקע אָבער פֿאַרביסענע באָבע און איר ליבן זיידן וואָס האָט זי צום ערשטן מאָל באַקענט מיט דער שיינקייט פֿון דער נאַטור.

אַן אידעאַליסטקע, איז גאָרשמאַן אין 1924 אַוועק קיין ארץ־ישׂראל און געאַרבעט ווי אַ חלוץ אָבער האָט אין 1928 זיך אומגעקערט אין סאָוועטן־פֿאַרבאַנד כּדי אויפֿצובויען אַ צווייטן „גן־עדן‟: אַן אַגריקולטורעלע קאָמונע אין קרים, וווּ זי, אַ נישט־חתונה געהאַטע מאַמע פֿון דרײַ קינדער און אויפֿזעערין פֿון 500 בהמות, האָט זיך פֿאַרליבט און חתונה געהאַט מיטן קינסטלער מענדל גאָרשמאַן, וואָס איז שפּעטער געוואָרן דער אילוסטראַטאָר פֿון אירע מעשׂה־ביכער.

דער דאָזיקער דאָקומענטאַר־פֿילם איז איינער פֿון צען, אין וועלכע אָנגעזעענע ייִדישע שרײַבער פֿונעם עלטערן דור רעדן אָפֿן־האַרציק וועגן זײער לעבן. די פֿילמען זענען רעזשיסירט געוואָרן פֿונעם ייִדישן שרײַבער און לאַנגיאָריקן פֿאָרווערטס־רעדאַקטאָר באָריס סאַנדלער און פּראָדוצירט געוואָרן פֿון דער „פֿאָרווערטס‟־אַסאָציאַציע ווי אַ די־ווי־די סעריע מיטן נאָמען, „מאָנאָלאָגן פֿון ייִדישע שרײַבער‟. דער נאָמען פֿונעם די־ווי־די וועגן שירה גאָרשמאַן איז „שירה גאָרשמאַן: ליטע, פּאַלעסטינע, קרים‟.

במשך פֿון די קומעדיקע חדשים וועט דער „פֿאָרווערטס‟ אַרויפֿשטעלן די פֿילמען איינציקווײַז, יעדע צוויי וואָכן.

In this video, master storyteller Shira Gorshman describes her impoverished childhood in a Lithuanian shtetl. She vividly describes her brutal stepfather, her very competent but combative grandmother and her adoring grandfather who was the first to introduce her to the beauty of the outdoors.
Imbued with idealism, Gorshman settled in Palestine in 1924 as a pioneer but returned to the Soviet Union in 1928 to build another utopian community: an agricultural colony in Crimea, where she, an overseer of 500 animals and single mother of three, fell in love and married artist Mendl Gorshman who would later become the illustrator of her storybooks.
This documentary is one of ten in which acclaimed Yiddish writers of the pre-war generation speak openly about their lives. The films (in Yiddish with English subtitles) were directed by award-winning writer and former Forverts editor Boris Sandler and produced through the Forward Association as a DVD series called “Monologues of Yiddish Writers”. The name of the DVD about Shira Gorshman is “Shira Gorshman: Lithuania, Palestine, Crimea”.
During the next several months, the Forverts will post the installments one by one, every two weeks.

 


Would you like to receive updates about new stories?








You may also be interested in our English-language newsletters:















We will not share your e-mail address or other personal information.

Already subscribed? Manage your subscription.