Our Favorite Heirlooms

די איינציקע פֿאָטאָגראַפֿיע פֿון מײַן זיידן

The Only Photo Of My Grandfather

פֿון יהודית פֿאָרמאַן

SCROLL DOWN FOR ENGLISH

מיט עטלעכע חדשים צוריק האָבן מיר געבעטן אונדזערע לייענער — סײַ פֿונעם ייִדישן פֿאָרווערטס, סײַ פֿונעם ענגלישן — איר זאָלט אונדז צושיקן אַ פֿאָטאָגראַפֿיע און באַשרײַבונג פֿון אײַער באַליבטסטער ירושה־זאַך. דער אָפּרוף איז געווען אַן ענטוזיאַסטישער. אָנהייבנדיק די ערשטע וואָך אין מײַ, דעם חודש געווידמעט דער ייִדישער אַמעריקאַנער קולטור־ירושה, שטעלן מיר יעדן טאָג אַרויף איינע פֿון די ירושה־מעשׂיות.

דורך די אַלע חפֿצים וועט איר זיך אַ ביסל דערוויסן וועגן די אינטערעסאַנטע משפּחה־געשיכטעס פֿון אונדזערע לייענער, און במילא זיך באַקענען מיט געוויסע אַספּעקטן פֿון דער ייִדישער קולטור־געשיכטע פֿון אַ מער פּערזענלעכן קוקווינקל.

די איינציקע פֿאָטאָגראַפֿיע פֿון מײַן זיידן

פֿון יהודית פֿאָרמאַן, לאָס־אַנדזשעלעס

דאָס איז די איינציקע פֿאָטאָגראַפֿיע פֿון מײַן ליבן זיידן פֿון דער מאַמעס צד, אַבֿרהם אָרגל (ער שטייט אויף רעכטס), אין איינעם מיט זײַנע טאַטע־מאַמע און צוויי פֿון זײַנע שוועסטער. דאָס בילד האָט מען אַראָפּגענומען איידער ער איז געקומען קיין אַמעריקע פֿון גאַליציע.

אויף לינקס שטייט זײַן שוועסטער מנוחה און אין מיטן — זײַן שוועסטער חנה. דאָס בילד איז מיר ספּעציעל טײַער ווײַל איך האָב חנהן קיין מאָל נישט געקענט; זי איז דערהרגעט געוואָרן אינעם חורבן.

מנוחה, וואָס איז געווען אונדזער שכנה אין ניו־דזשערזי, האָבן מיר גערופֿן טאַנטע מיקי. אַזוי ווײַט ווי איך ווייס, זענען מײַנע עלטער באָבע־זיידע שׂרה און שלמה אָרגל (וואָס זיצן דאָ אינעם בילד) קיינמאָל ניט געקומען קיין אַמעריקע.


Several months ago we asked you, readers of the Yiddish and English Forward, to send us a photo and description of your favorite heirloom. The response was an enthusiastic one. Beginning the first week of May, Jewish American Heritage Month, we will publish each of these stories daily on our website.

By reading about these family treasures, you will discover some of the fascinating family histories of our readers, as well as their Jewish cultural context from a personal perspective.

If you can read some Yiddish, try reading the Yiddish passage above, which comes with a special feature: every time you click on a word, the English translation appears!


The Only Photo Of My Grandfather

by Judith Forman, Los Angeles, CA

This is the only photo I have of my dear maternal grandfather, Abraham Orgel (standing, at right), together with his parents and two of his sisters. The photo was taken before he came to the U.S. from Galicia.

On the left is his sister, Minicha, and in the middle – his sister, Chana. This photo is especially precious to me because I never met Chana since she was murdered in the Holocaust.

Minicha, who lived next door to us in New Jersey, was called Tante Mickey by all of us. As far as I know, my great-grandparents, Sarah and Solomon Orgel (seated here), never came to the U.S.


פּסחדיקע קידוש־כּוסות

Pesach Kiddush Cups

פֿון באָני און זעלדאַ זייבען

SCROLL DOWN FOR ENGLISH

מיט עטלעכע חדשים צוריק האָבן מיר געבעטן אונדזערע לייענער — סײַ פֿונעם ייִדישן פֿאָרווערטס, סײַ פֿונעם ענגלישן — איר זאָלט אונדז צושיקן אַ פֿאָטאָגראַפֿיע און באַשרײַבונג פֿון אײַער באַליבטסטער ירושה־זאַך. דער אָפּרוף איז געווען אַן ענטוזיאַסטישער. אָנהייבנדיק די ערשטע וואָך אין מײַ, דעם חודש געווידמעט דער ייִדישער אַמעריקאַנער קולטור־ירושה, שטעלן מיר יעדן טאָג אַרויף איינע פֿון די ירושה־מעשׂיות.

דורך די אַלע חפֿצים וועט איר זיך אַ ביסל דערוויסן וועגן די אינטערעסאַנטע משפּחה־געשיכטעס פֿון אונדזערע לייענער, און במילא זיך באַקענען מיט געוויסע אַספּעקטן פֿון דער ייִדישער קולטור־געשיכטע פֿון אַ מער פּערזענלעכן קוקווינקל.

פּסחדיקע קידוש־כּוסות

באָני און זעלדאַ זייבען

די קידוש־כּוסות האָבן מײַנע עלטער־באָבע־זיידע, שיינע און זונדל גערשטיין, געבראַכט אויף דער שיף קיין אַמעריקע נאָכן עמיגרירן פֿון גראָדנער גובערניע, רוסישער אימפּעריע, אין 1914. אַחוץ די כּוסות האָבן זיי מיטגעבראַכט אַ קרישטאָל טעלערל פֿאַר זאַלצוואַסער בײַם סדר און זילבערנע לײַכטער. די כּוסות, וואָס זענען געמאַכט פֿון גלאָז און האָבן אַ גאָלדענעם ברעג, זענען אַ פּאָר. אויף איין כּוס שטייען די ראשי־תּיבֿות פֿונעם זיידנס נאָמען און אויפֿן צווייטן — פֿון דער באָבעס נאָמען. שוין 100 יאָר לאַנג וואָס די משפּחה ניצט די כּוסות אויף די סדרים דאָ אין אַמעריקע, און די לײַכטער שטייען עד־היום אויף אַ בכּבֿודיק אָרט בײַ מײַנע עלטערן אין באָלטימאָר.


By reading about these family treasures, you will discover some of the fascinating family histories of our readers, as well as their Jewish cultural context from a personal perspective.

If you can read some Yiddish, try reading the Yiddish passage above, which comes with a special feature: every time you click on a word, the English translation appears!


Pesach Kiddush Cups

by Bonnie and Zelda Zaben

These kiddush cups were brought by boat to America by my great-grandparents, Shena and Zundel Gerstein after they emigrated from Grodno Gubernia, a governate of the Russian Empire, in 1914. In addition to the kiddush cups, they brought a crystal saltwater dish for the seder and a pair of silver candlesticks.

The cups, which are made of glass and have a gold rim, are a matching set. One has the initials of my grandfather‘s name, and the other one has my grandmother‘s initials.

My family has been using the cups for over 100 years at our seders in America and the candlesticks have a place of honor in my parents home in Baltimore.


מײַן באַליבטסטע ירושה־זאַך: אַ קעשענע־זייגערל

Favorite Heirloom: Pocket Watch

פֿון סטיווען אַ. לודסאָן

Steven Ludsin

SCROLL DOWN FOR ENGLISH.

מיט עטלעכע חדשים צוריק האָבן מיר געבעטן אונדזערע לייענער — סײַ פֿונעם ייִדישן פֿאָרווערטס, סײַ פֿונעם ענגלישן — איר זאָלט אונדז צושיקן אַ פֿאָטאָגראַפֿיע און באַשרײַבונג פֿון אײַער באַליבטסטער ירושה־זאַך. דער אָפּרוף איז געווען אַן ענטוזיאַסטישער. אָנהייבנדיק די ערשטע וואָך אין מײַ, דעם חודש געווידמעט דער ייִדישער אַמעריקאַנער קולטור־ירושה, שטעלן מיר יעדן טאָג אַרויף איינע פֿון די ירושה־מעשׂיות.

דורך די אַלע חפֿצים וועט איר זיך אַ ביסל דערוויסן וועגן די אינטערעסאַנטע משפּחה־געשיכטעס פֿון אונדזערע לייענער, און במילא זיך באַקענען מיט געוויסע אַספּעקטן פֿון דער ייִדישער קולטור־געשיכטע פֿון אַ מער פּערזענלעכן קוקווינקל.

אַ קעשענע־זייגערל

פֿון סטיווען אַ. לודסאָן

מײַן טאַטע איז געבוירן געוואָרן אין לעטלאַנד. אין יוני 1939, נאָך דער פּטירה פֿון מײַן זיידן, האָט דער טאַטע באַשלאָסן צו באַזוכן די וועלט־אויסשטעלונג אין ניו־יאָרק. יענעם סעפּטעמבער זענן די דײַטשן אַרײַן אין פּוילן, איז ער שוין געבליבן אין אַמעריקע.

זײַן מאַמע און פֿינעף ברידער און שוועסטער זענען אַלע אומגעבראַכט געוואָרן אינעם חורבן. איין ברודער האָט יאָ איבערגעלעבט דעם חורבן, אַ דאַנק זײַן באַזעצן זיך אין ארץ־ישׂראל אין די שפּעט־1930ער. צום גליק האָט ער געהאַט מיטגענומען זײַן זיידנס קעשענע־זייגערל וואָס ער האָט שפּעטער געשאָנקען זײַן זון, מײַן שוועסטערקינד.

די געשיכטע האָט מיך שטאַרק אינספּירירט אָנצוהייבן מײַן אייגענע ירושה־זאַך ווײַל ס׳גיט מיר אַ געפֿיל אַז איך פֿאַראייניק זיך מיט מײַנע אָבֿות. דערפֿאַר, ווען איך האָב פֿאַרענדיקט קאָרנעל־אוניווערסיטעט, האָבן מײַנע טאַטע־מאַמע מיר געשאָנקען אַ גאָלדן זייגערל. בײַ מיר סימבאָליזירט עס סײַ טרויער פֿאַר דעם וואָס מיר האָבן פֿאַרלוירן אָבער אויך האָפֿענונג און דאַנקבאַרשאַפֿט וואָס איך בין געבוירן געוואָרן אין אַמעריקע און גענאָסן פֿון אַ באַקוועם לעבן.

דאָס קעשענע־זייגערל ליגט עד־היום אויף מײַן שרײַבטיש. אַ מאָל איז די צײַט אויפֿן זייגער נישט אַקוראַט אָבער ס׳מאַכט נישט אויס ווײַל עס פֿאַרבינדט מיך מיט מײַן פֿאַרלוירענער משפּחה און אַ פֿאַרלוירענער וועלט.


Several months ago we asked you, readers of the Yiddish and English Forward, to send us a photo and description of your favorite heirloom. The response was an enthusiastic one. Beginning the first week of May, Jewish American Heritage Month, we will publish each of these stories daily on our website.

By reading about these family treasures, you will discover some of the fascinating family histories of our readers, as well as their Jewish cultural context from a personal perspective.

If you can read some Yiddish, try reading the Yiddish passage above, which comes with a special feature: every time you click on a word, the English translation appears!


My Father’s Watch

by Steven A. Ludsin

My father was born in Latvia. In June 1939, after the death of my grandfather, he decided to visit the New York World’s Fair. That September, the Nazis invaded Poland so he decided to stay in America.

He lost his mother and five brothers and sisters in the Holocaust. His only remaining sibling, who survived by going to Palestine in the late 1930s, had taken along my grandfather’s pocket watch which he later gave to his son, my first cousin.

This all inspired me to want to start my own heirloom because it gave me the feeling of going back in time. So when I graduated Cornell University, my parents gave me a gold watch. It truly encapsulates the feelings of loss and grief but also of hope and gratitude. After all, I was born in America and enjoyed a comfortable life and upbringing. I still have the gold pocket watch on my desk and although it doesn’t always keep perfect time, it brings me a sense of connectedness to a lost family and a lost world


מײַן באַליבטסטע ירושה־זאַך: דער מאַמעס וואַנטגעוועב

Favorite Heirloom: Needlepoint Tapestry

פֿון אַנאַ קרענגעל

Anna Krengel

SCROLL DOWN FOR ENGLISH

מיט עטלעכע חדשים צוריק האָבן מיר געבעטן אונדזערע לייענער — סײַ פֿונעם ייִדישן פֿאָרווערטס, סײַ פֿונעם ענגלישן — איר זאָלט אונדז צושיקן אַ פֿאָטאָגראַפֿיע און באַשרײַבונג פֿון אײַער באַליבטסטער ירושה־זאַך. דער אָפּרוף איז געווען אַן ענטוזיאַסטישער. אָנהייבנדיק די ערשטע וואָך אין מײַ, דעם חודש געווידמעט דער ייִדישער אַמעריקאַנער קולטור־ירושה, שטעלן מיר יעדן טאָג אַרויף איינע פֿון די ירושה־מעשׂיות.

דורך די אַלע חפֿצים וועט איר זיך אַ ביסל דערוויסן וועגן די אינטערעסאַנטע משפּחה־געשיכטעס פֿון אונדזערע לייענער, און במילא זיך באַקענען מיט געוויסע אַספּעקטן פֿון דער ייִדישער קולטור־געשיכטע פֿון אַ מער פּערזענלעכן קוקווינקל.

דער מאַמענס וואַנטגעוועב

פֿון אַנאַ קרענגעל

מײַן ירושה־זאַך איז אַ ריזיק געשטיקט וואַנטגעוועב וואָס די מאַמע האָט געמאַכט אין קאָוונע אין 1929, ווען זי איז געווען 17 יאָר אַלט. דאָס וואַנטגעוועב איז דרײַ פֿוס די לענג און פֿינף פֿוס די ברייט.

די מאַמע איז געווען אַן אויסערגעוויינטלעכע נייטאָרין און האָט פֿאַרוואַנדלט דאָס וואַנטגעוועב אין אַ ריזיקן אײַנקויפֿזאַק, וואָס זי האָט גענוצט בשעת דער מלחמה צו האַלטן אונדזער האָב־און־גוטס בשעת מיר זענען אַנטלאָפֿן פֿון איין אָרט אינעם אַנדערן, כּדי זיך צו באַהאַלטן פֿון היטלערן. הונדערטער פֿון מײַנע קרובֿים — ברידער, שוועסטער, מומעס, פֿעטערס, פּלימעניקעס און פּלימעניצעס — זענען דערמאָרדעט געוואָרן. בלויז מײַן מאַמע, טאַטע, איין ברודער און איך האָבן זיך געראַטעוועט.

ווען מיר זענען, סוף־כּל־סוף, אָנגעקומען אין אַמעריקע אין 1947, איז דאָס וואַנטגעוועב ווײַטער געהאָנגען ווי אַן אײַנקויפֿזאַק אינעם אַלמער. מיר האָבן עס אײַנגערעמט און אויפֿגעהאָנגען אויף דער וואַנט אין איר שטוב און שפּעטער — אין מײַנער, מער ווי 60 יאָר לאַנג.


By reading about these family treasures, you will discover some of the fascinating family histories of our readers, as well as their Jewish cultural context from a personal perspective.

If you can read some Yiddish, try reading the Yiddish passage above, which comes with a special feature: every time you click on a word, the English translation appears!


My Mother’s Needlepoint Tapestry

by Anna Krengel

My heirloom is a huge needlepoint tapestry that my mom made in Kovne (Kaunas), Lithuania in 1929, when she was 17 years old. It’s 3 feet long and 5 feet wide.

My mom was a skilled seamstress, and converted her needlepoint tapestry into a large shopping bag which she used during the war to hold all our worldly possessions as we ran from place to place to to escape the Nazis. Hundreds of my relatives – brothers, sisters, aunts, uncles, nieces and nephews – were murdered. My mother, father, brother and I were the only survivors.

When we finally made it to America in 1947, I still remember the tapestry hanging as a shopping bag in our closet. We framed it and it hung on a wall in her house, and then in mine, for over 60 years.


מײַן באַליבטסטע ירושה־זאַך: דער באָבעס אײַנקויף־וועגעלע

Favorite Heirloom: Bubbe's Shopping Cart

פֿון סענדי אַליסע נאָוואַק

Sandy Alissa Novack

SCROLL DOWN FOR ENGLISH

מיט עטלעכע חדשים צוריק האָבן מיר געבעטן אונדזערע לייענער — סײַ פֿונעם ייִדישן פֿאָרווערטס, סײַ פֿונעם ענגלישן — איר זאָלט אונדז צושיקן אַ פֿאָטאָגראַפֿיע און באַשרײַבונג פֿון אײַער באַליבטסטער ירושה־זאַך. דער אָפּרוף איז געווען אַן ענטוזיאַסטישער. אָנהייבנדיק די ערשטע וואָך אין מײַ, דעם חודש געווידמעט דער ייִדישער אַמעריקאַנער קולטור־ירושה, שטעלן מיר יעדן טאָג אַרויף איינע פֿון די ירושה־מעשׂיות.

דורך די אַלע חפֿצים וועט איר זיך אַ ביסל דערוויסן וועגן די אינטערעסאַנטע משפּחה־געשיכטעס פֿון אונדזערע לייענער, און במילא זיך באַקענען מיט געוויסע אַספּעקטן פֿון דער ייִדישער קולטור־געשיכטע פֿון אַ מער פּערזענלעכן קוקווינקל.

דער באָבעס אײַנקויף־וועגעלע

סענדי אַליסע נאָוואַק

ווען מײַן באָבע איז ניפֿטר געוואָרן אין ניו־יאָרק אין די 1980ער יאָרן, האָב איך געירשנט איר אײַנקויף־וועגעלע. וווינענדיק אין אַ דירה, האָב איך עס גענוצט צו ברענגען די וועש אין וועשערײַ און בײַם אײַנקויפֿן שפּײַזן. לעצטנס האָב איך עס געניצט צו פֿירן זאַכן איבער מײַן שטעטל אין מאַסאַטשוסעטס, כּדי איך זאָל זיך נישט אָנשטרענגען.

יעדעס מאָל וואָס איך האָב גענוצט דאָס וועגעלע, האָב איך זיך דערמאָנט אין די מעשׂיות וואָס דער טאַטע פֿלעג מיר דערציילן — ווי די באָבע פֿלעג גיין אין מאַרק, וווּ מע האָט פֿאַרקויפֿט לעבעדיקע הינער און וווּ די קונים האָבן אַליין געפֿליקט די פֿעדערן. מײַן באַליבטסטע מעשׂה איז וואָס דער טאַטע האָט קינדווײַז צו מאָל זיך ניט געקענט באָדן, ווײַל די באָבע האָט געהאַט געקויפֿט אַ פֿיש וואָס איז נאָך געשווימען אין דער וואַנע.

במשך פֿון 35 יאָר איז מײַן באָבעס וועגעלע געווען מײַן שטענדיקער באַגלייטער און איך האָב געשמייכלט צו זיך, קלערנדיק אַז איך גיי נאָך די פֿוסטריט פֿון דער באָבען אַחוץ מיט איין פּרט: איך קויף נישט קיין לעבעדיקע פֿיש אָדער נאָר־וואָס געשאָכטענע הינער, נאָר גיכער פֿאַרפּאַקט כּשר עסנוואַרג. דאָך, פֿיל איך זיך זייער נאָענט צו דער באָבען ווען איך גיי אויף דער גאַס מיטן וועגעלע.

אַז די רעדער האָבן אָנגעהויבן סקריפּען, האָט מײַן טאַטע אָדער מײַן חבֿר זיי באַשמירט מיט אייל. די צוויי הינטערשטע רעדער האָבן זיך שוין אויסגעריבן נאָך מיט יאָרן צוריק אָבער האָבן זיך נאָך אַלץ געדרייט, אַפֿילו אין די שניי־בערגלעך דאָ אין ניו־ענגלאַנד.

הײַנט קען מען דאָס וועגעלע שוין מער ניט פֿאַרריכטן. הייסט עס, ס׳האָט זיך געשלאָסן אַ תּקופֿה? חלילה! די זכרונות וועלן בלײַבן בײַ מיר אויף אייביק.


By reading about these family treasures, you will discover some of the fascinating family histories of our readers, as well as their Jewish cultural context from a personal perspective.

If you can read some Yiddish, try reading the Yiddish passage above, which comes with a special feature: every time you click on a word, the English translation appears!


Bubbe’s Shopping Cart

by Sandy Alissa Novack

When my Bubbe died in Brooklyn, NY in the 1980s, I inherited her shopping cart. Living in an apartment, I used it to carry laundry to the laundromat down the block, and to transport groceries. Most recently, I used it to run errands around my Massachusetts town so as not to strain myself.

Whenever I walked with the cart, I would recall the stories my dad would tell me about my Bubbe — how when he was growing up in Brooklyn, she would push the cart to the market where they sold live chickens and where customers plucked the feathers themselves. My favorite story is when my dad would tell me how he sometimes couldn’t take a bath because the fish that Bubbe had bought was still swimming in the tub.

For 35 years, Bubbe’s shopping cart was my constant companion as I did my chores and I always had a smile in my heart imagining myself following in her footsteps. Unlike her, though, I didn‘t buy live fish or freshly slaughtered chickens, but rather pre-packaged kosher foods. Still, when I walked the streets with my cart, I felt like part of a history and tradition, and always close to Bubbe.

Over the years, my father and then my boyfriend would oil the cart for me when it started squealing and squeaking. The two wheels in the back were threadbare years ago but kept rolling, even through New England snowdrifts. Now, though, the cart is beyond repair. The end of an era? Not at all. The memories will always be mine.


מײַן באַליבטסטע ירושה־זאַך: באָבע־זיידעס כּתובה

Favorite Heirloom: My Grandparents' Wedding Contract

פֿון קאַראָל מעט ליבער

Carol Met Lieber

SCROLL DOWN FOR ENGLISH

מיט עטלעכע חדשים צוריק האָבן מיר געבעטן אונדזערע לייענער — סײַ פֿונעם ייִדישן פֿאָרווערטס, סײַ פֿונעם ענגלישן — איר זאָלט אונדז צושיקן אַ פֿאָטאָגראַפֿיע און באַשרײַבונג פֿון אײַער באַליבטסטער ירושה־זאַך. דער אָפּרוף איז געווען אַן ענטוזיאַסטישער. אָנהייבנדיק די ערשטע וואָך אין מײַ, דעם חודש געווידמעט דער ייִדישער אַמעריקאַנער קולטור־ירושה, שטעלן מיר יעדן טאָג אַרויף איינע פֿון די ירושה־מעשׂיות.

דורך די אַלע חפֿצים וועט איר זיך אַ ביסל דערוויסן וועגן די אינטערעסאַנטע משפּחה־געשיכטעס פֿון אונדזערע לייענער, און במילא זיך באַקענען מיט געוויסע אַספּעקטן פֿון דער ייִדישער קולטור־געשיכטע פֿון אַ מער פּערזענלעכן קוקווינקל.

באָבע־זיידעס כּתובה

פֿון קאַראָל מעט ליבער

אָט איז די כּתובה פֿון מײַן באָבע־זיידע, פֿרימעט און לייביש מעט, אָנגעשריבן מיט אַ קוואַלפֿעדער.

מײַנע טאַטע־מאַמע און באָבע־זיידע פֿון דער מאַמענס צד זענען געווען פֿון בילגאָרײַ, פּוילן. ס׳רובֿ פֿון מײַן טאַטנס משפּהה איז דערמאָרדעט געוואָרן אין די לאַגערן בעת מײַן מאַמעס משפּחה האָט זיך אויסבאַהאַלטן אין וואַלד, ביז מע האָט זיי געפֿונען און פֿאַרשיקט אין צוואַנג־אַרבעט־לאַגערן אין סיביר. אין 1949 האָבן זיי זיך באַזעצט אין קווינס, נ״י.

איך הייב נישט אָן צו וויסן ווי מײַן באָבע־זיידע האָבן באַוויזן אָנצוהאַלטן זייער כּתובה במשך פֿון יענע יאָרן. ווען מע האָט זי מיר געוויזן בין איך געבליבן פּריטשמעליעט! מײַן מאַן האָט אַראַנזשירט מע זאָל זי רעסטאַוורירן און אײַנרעמען ווי אַ מתּנה פֿאַר זיי.

בײַ מיר איז די כּתובה נישט בלויז אַ בויגן פּאַפּיר. זי רעפּרעזענטירט זייער ליבע, זייערע יאָרן פֿון מאַטערניש, זייער פֿעסטקייט און מוט צו שאַפֿן אַ נײַ לעבן פֿאַר זיך אין אַמעריקע.


By reading about these family treasures, you will discover some of the fascinating family histories of our readers, as well as their Jewish cultural context from a personal perspective.

If you can read some Yiddish, try reading the Yiddish passage above, which comes with a special feature: every time you click on a word, the English translation appears!


My Grandparents’ Wedding Contract

by Carol Met Lieber

This is the ketubah for my grandparents, Frimet (Phyllis) and Leibish (Leon) Met, written by fountain pen.

My parents and maternal grandparents were from Bilgoraj, Poland. Most of my father’s family were murdered in the camps while my mother’s family escaped by hiding in the woods and were then sent to forced labor camps in Siberia. They settled in Queens, NY in 1949.

I have no idea how my grandparents’ ketubah was still intact upon their arrival here. I was dumbfounded when it was shown to me! My husband had it restored and framed as a gift to them.

To me, it’s not just a piece of paper, but rather represents their love, hardships, struggles, perseverance to live and having the fortitude to create a new life in the US.


מײַן באַליבטסטע ירושה־זאַך: אַ טישטעך

Favorite Heirloom: Embroidered Tablecloth

פֿון סוזאַן קיי ניומאַן

Susan Newman

SCROLL DOWN FOR ENGLISH

מיט עטלעכע חדשים צוריק האָבן מיר געבעטן אונדזערע לייענער — סײַ פֿונעם ייִדישן פֿאָרווערטס, סײַ פֿונעם ענגלישן — איר זאָלט אונדז צושיקן אַ פֿאָטאָגראַפֿיע און באַשרײַבונג פֿון אײַער באַליבטסטער ירושה־זאַך. דער אָפּרוף איז געווען אַן ענטוזיאַסטישער. אָנהייבנדיק די ערשטע וואָך אין מײַ, דעם חודש געווידמעט דער ייִדישער אַמעריקאַנער קולטור־ירושה, שטעלן מיר יעדן טאָג אַרויף איינע פֿון די ירושה־מעשׂיות.

דורך די אַלע חפֿצים וועט איר זיך אַ ביסל דערוויסן וועגן די אינטערעסאַנטע משפּחה־געשיכטעס פֿון אונדזערע לייענער, און במילא זיך באַקענען מיט געוויסע אַספּעקטן פֿון דער ייִדישער קולטור־געשיכטע פֿון אַ מער פּערזענלעכן קוקווינקל.

אַ טישטעך

פֿון סוזאַן קיי ניומאַן

אין 1930 האָט מײַן באָבע, חנה פֿרידמאַן קאַפּוסטע, אויסגעהאָפֿטן דאָס טישטעך ווי דרשה־געשאַנק פֿאַר אַ פּלימעניצע, קיטי, אין ניו־יאָרק. זי האָט געשיקט מײַן טאַטן, אַרנאָלד (אויף ייִדיש — אַנשל) אין קראָם נאָכן פֿאָדעם.

די דײַטשן האָבן אומגעבראַכט די באָבע־זיידע און די מומע. מײַן טאַטע האָט איבערגעלעבט דעם וואַרשעווער געטאָ־אויפֿשטאַנד, מײַדאַנעק, אוישוויץ און בוכנוואַלד. ער איז אָנגעקומען אין אַמעריקע אין 1949. ווען ער האָט חתונה געהאַט מיט מײַן מאַמען אין 1955, האָט זײַן שוועסטערקינד, וואָס האָט מיט יאָרן צוריק געהאַט געקראָגן דאָס טישטעך פֿון דער באָבען, עס איבערגעגעבן דער נײַער חתן־כּלה.

אַחוץ עטלעכע פֿאָטאָגראַפֿיעס, וואָס דער טאַטע האָט געהאַט באַגראָבן בײַם שכן אין גאָרטן און אויסגעגראָבן נאָך דער באַפֿרײַונג, איז דאָס טישטעך די איינציקע זאַך וואָס איז אים פֿאַרבליבן פֿון זײַן לעבן פֿאַר דער מלחמה. מיר שאַנעווען דאָס אויסגעהאָטענע מײַסטערווערק און נוצן עס לכּבֿוד יעדן יום־טובֿ.


By reading about these family treasures, you will discover some of the fascinating family histories of our readers, as well as their Jewish cultural context from a personal perspective.

If you can read some Yiddish, try reading the Yiddish passage above, which comes with a special feature: every time you click on a word, the English translation appears!


Tablecloth

by Susan Kay Newman

In 1930, my grandmother, Chana Friedman Kapusta, embroidered this tablecloth for a niece, Kitty, who was getting married in New York. She sent my father, Arnold, who was then 10 years old, to the store to buy the thread.

My grandparents and aunt were murdered during the Holocaust. My father survived the Warsaw Ghetto Uprising and Majdanek, Auschwitz and Buchenwald concentration camps. He arrived in the US in 1949. When he married my mother in 1955, his cousin, who had received the tablecloth years before, passed it on to the new couple.

Along with some photos that my father buried in the neighbor’s yard in Warsaw and dug up after his liberation, this is the only physical remnant of his life before the war.

We cherish it and use it, protected by plastic, for all of the Jewish holidays.


מײַן באַליבטסטע ירושה־זאַך: אויטאָגראַף־אַלבאָם

Favorite Heirloom: Autograph Album

פֿון פֿיליס מינדעל

Phyllis Mindell
אַ זײַטל פֿונעם אויטאָגראַף־אַלבאָם

SCROLL DOWN FOR ENGLISH

מיט עטלעכע חדשים צוריק האָבן מיר געבעטן אונדזערע לייענער — סײַ פֿונעם ייִדישן פֿאָרווערטס, סײַ פֿונעם ענגלישן — איר זאָלט אונדז צושיקן אַ פֿאָטאָגראַפֿיע און באַשרײַבונג פֿון אײַער באַליבטסטער ירושה־זאַך. דער אָפּרוף איז געווען אַן ענטוזיאַסטישער. אָנהייבנדיק די ערשטע וואָך אין מײַ, דעם חודש געווידמעט דער ייִדישער אַמעריקאַנער קולטור־ירושה, שטעלן מיר יעדן טאָג אַרויף איינע פֿון די ירושה־מעשׂיות.

דורך די אַלע חפֿצים וועט איר זיך אַ ביסל דערוויסן וועגן די אינטערעסאַנטע משפּחה־געשיכטעס פֿון אונדזערע לייענער, און במילא זיך באַקענען מיט געוויסע אַספּעקטן פֿון דער ייִדישער קולטור־געשיכטע פֿון אַ מער פּערזענלעכן קוקווינקל.

אויטאָגראַף־אַלבאָם

פֿון פֿיליס מינדעל

איידער מײַן מאַמע, בראָניע דויערמאַן, האָט פֿאַרלאָזט דאָס שטעטל יאַוואָראָוו צו פֿאָרן קיין אַמעריקע, האָבן אַלע אירע קרובֿים און פֿרײַנד זיך פֿאַרזאַמלט כּדי זיך צו געזעגענען. אויף די זײַטן פֿון אַן אויטאָגראַף־אַלבאָם מיט אַ בלויער סאַמעטענער הילע האָבן זיי פֿאַרשריבן זייערע ווינטשעוואַניעס אויף פֿיר שפּראַכן: העברעיִש, פּויליש, ייִדיש און דײַטש. שפּעטער האָט אַ חבֿר און מײַן פֿאָטער אים אויך אונטערגעשריבן אויף ענגליש.

מײַן מאַמע האָט מיטגעבראַכט דעם אויטאָגראַף־אַלבאָם, צוזאַמען מיט פּאָסטקאַרטלעך און אַנדערע דאָקומענטן, קיין ניו־יאָרק וווּ זי האָט זיך באַזעצט אין ברוקלין. ווען זי איז געשטאָרבן אין 1989, איז דער אַלבאָם אַריבער צו מיר אַהיים און שפּעטער — אין מײַן דירה אין וואַשינגטאָן. ער האָט ניט אַרויסגערופֿן בײַ מיר קיין באַזונדערן אינטערעס, ביז איך בין געוואָרן אַ וועג־ווײַזערין בײַם אַמעריקאַנער חורבן־מוזיי און באַשלאָסן איבערצוזעצן די ווינטשעוואַניעס אויף ענגליש פֿאַר מײַן משפּחה.

צוליב דער שוואַכער קוואַליטעט פֿון די דרעטלעך האַלט זיך דער קליינער אַלבאָם בײַם צעפֿאַלן זיך. אין גיכן וועט מען אים איבערגעבן דעם „ייִוואָ‟ אין ניו־יאָרק. לכּבֿוד מײַן 80סטן געבוירן־טאָג האָט מען אויך געשאַפֿן אַ וועבזײַט, וואָס גיט איבער די געשיכטע פֿונעם אַלבאָם באַגלייט מיט פֿאָטאָגראַפֿיעס: https://broniasalbum.wordpress.com

טײַערע לייענער, זײַט אַזוי גוט, לאָזט מיך וויסן אויב איר דערקענט אַ נאָמען אָדער ווייסט דעם גורל פֿון איינעם פֿון די מענטשן אויף דער גאַסט־רשימה, אָדער אויב איר קענט צוגעבן אינפֿאָרמאַציע וועגן די שכנים און פֿרײַנד וואָס האָבן געלעבט אינעם שטעטל יאַוואָראָוו.


By reading about these family treasures, you will discover some of the fascinating family histories of our readers, as well as their Jewish cultural context from a personal perspective.

If you can read some Yiddish, try reading the Yiddish passage above, which comes with a special feature: every time you click on a word, the English translation appears!


Autograph Album

by Phyllis Mindell

When my mother, Bronia Dauermann, left the shtetl of Jaworow in 1925 to go to America, her family and friends gathered to bid her farewell and write down their good wishes on the pages of a blue velvet autograph album in four languages: Hebrew, Polish, Yiddish and German. Years later, a friend and my father signed it in English.

The album traveled with her, along with postcards and other documents, to New York and then to Brooklyn. When she died in 1989, the album moved to my home and later to my apartment in Washington, D.C. It garnered little attention until I trained to be a guide at the United States Holocaust Memorial Museum and decided to have it translated and printed as a memento for my family.

The little album is falling apart, its pages yielding to the poor quality of the staples that held it together. Its destiny is YIVO in New York. The whole story (including photos and page scans) is told in a website created on the occasion of my 80th birthday: https://broniasalbum.wordpress.com.

Readers, please let me know if you recognize and know the fate of one of the names on the guest list or can add any other information about neighbors and friends who lived nearby.


מײַן באַליבטסטע ירושה־זאַך: דאָס מילעך־עמערל

Favorite Heirloom: The Milk Pail

פֿון פֿרעד הוס

Fredd Huss

SCROLL DOWN FOR ENGLISH

מיט עטלעכע חדשים צוריק האָבן מיר געבעטן אונדזערע לייענער — סײַ פֿונעם ייִדישן פֿאָרווערטס, סײַ פֿונעם ענגלישן — איר זאָלט אונדז צושיקן אַ פֿאָטאָגראַפֿיע און באַשרײַבונג פֿון אײַער באַליבטסטער ירושה־זאַך. דער אָפּרוף איז געווען אַן ענטוזיאַסטישער. אָנהייבנדיק די ערשטע וואָך אין מײַ, דעם חודש געווידמעט דער ייִדישער אַמעריקאַנער קולטור־ירושה, שטעלן מיר יעדן טאָג אַרויף איינע פֿון די ירושה־מעשׂיות.

דורך די אַלע חפֿצים וועט איר זיך אַ ביסל דערוויסן וועגן די אינטערעסאַנטע משפּחה־געשיכטעס פֿון אונדזערע לייענער, און במילא זיך באַקענען מיט געוויסע אַספּעקטן פֿון דער ייִדישער קולטור־געשיכטע פֿון אַ מער פּערזענלעכן קוקווינקל.

דאָס מילעך־עמערל

פֿון פֿרעד הוס, (שיקאַגע, אילינוי)

דאָס מילעך־עמערל, וואָס איז אַכט צאָל די הייך, האָט באַלאַנגט צו מײַנע טאַטע־מאַמע ווען מיר האָבן געוווינט אין אַ דײַטשישן די־פּי לאַגער אין הײַדענהײַם. מע האָט עס גענוצט אַהיימצוטראָגן ציגן־מילעך פֿון אַ ציגעלע וואָס דער טאַטע האָט געקויפֿט און געהאַלטן אויף אַ בערגל לעבן הײַדענהײַם. מיט דער מילעך האָט מען מיך געהאָדעוועט.

ווען מיר האָבן עמיגרירט קיין אַמעריקע, איז דאָס ציגעלע געבליבן אין הײַדענהײַם אָבער מײַנע עלטערן האָבן געבראַכט דאָס עמערל און מיך (כ’בין דעמאָלט געווען כּמעט אַ יאָר אַלט) אויף דער שיף „עס־עס גענעראַל באַלו‟ קיין אַמעריקע. מיר האָבן זיך באַזעצט אין שיקאַגע אין אָקטאָבער 1949.


Several months ago we asked you, readers of the Yiddish and English Forward, to send us a photo and description of your favorite heirloom. The response was an enthusiastic one. Beginning the first week of May, Jewish American Heritage Month, we will publish each of these stories daily on our website.

By reading about these family treasures, you will discover some of the fascinating family histories of our readers, as well as their Jewish cultural context from a personal perspective.

If you can read some Yiddish, try reading the Yiddish passage above, which comes with a special feature: every time you click on a word, the English translation appears!


The Milk Pail

by Fred Huss (Chicago, Illinois)

This small milk pail, which is 8 inches tall, belonged to my parents while we lived in a German DP Camp in Heidenheim. It was used to carry goat’s milk, which I was fed, from a white she-goat my father bought and kept on a hill near Heidenheim.

When we emigrated to America, the goat stayed in Heidenheim, but my parents brought the milk pail and me (I was 2 weeks shy of my first birthday) with them across the ocean on the SS General Ballou where we eventually made our way to Chicago in October, 1949.


מײַן באַליבטסטע ירושה־זאַך: געמעל פֿון מײַן עלטער־זיידן

Favorite Heirloom: Painting of My Great-Grandfather

פֿון מלכּה־פֿייגע מרגליות

Malka Margolies

SCROLL DOWN FOR ENGLISH

מיט עטלעכע חדשים צוריק האָבן מיר געבעטן אונדזערע לייענער — סײַ פֿונעם ייִדישן פֿאָרווערטס, סײַ פֿונעם ענגלישן — איר זאָלט אונדז צושיקן אַ פֿאָטאָגראַפֿיע און באַשרײַבונג פֿון אײַער באַליבטסטער ירושה־זאַך. דער אָפּרוף איז געווען אַן ענטוזיאַסטישער. אָנהייבנדיק די ערשטע וואָך אין מײַ, דעם חודש געווידמעט דער ייִדישער אַמעריקאַנער קולטור־ירושה, שטעלן מיר יעדן טאָג אַרויף איינע פֿון די ירושה־מעשׂיות.

דורך די אַלע חפֿצים וועט איר זיך אַ ביסל דערוויסן וועגן די אינטערעסאַנטע משפּחה־געשיכטעס פֿון אונדזערע לייענער, און במילא זיך באַקענען מיט געוויסע אַספּעקטן פֿון דער ייִדישער קולטור־געשיכטע פֿון אַ מער פּערזענלעכן קוקווינקל.

געמעל פֿון מײַן עלטער־זיידן

מלכּה־פֿייגע מרגליות

דאָס געמעל איז געשאַפֿן געוואָרן אויפֿן סמך פֿון אַ פֿאָטאָגראַפֿיע, וואָס מע האָט בשתּיקה אַראָפּגענומען פֿון מײַן עלטער־זיידן, הרבֿ יחיאל צבֿי מרגלית, אַ קאַרלינער חסיד וואָס איז געבוירן געוואָרן אין קריניק (הײַנט פּוילן) אין 1853 און זיך באַזעצט אין ארץ־ישׂראל אויף דער בקשה פֿון זײַן רבין.

צוריקפֿאָרנדיק פֿון ירושלים אין 1896 כּדי צו זען זײַן רבין, איז מײַן עלטער־זיידע פֿאַרמישט געוואָרן אין אַ בלוט־בילבול און געזעסן אין תּפֿיסה אין רוסטשוק (הײַנט רוס), בולגאַריע, לעבן דער טערקישער גרענעץ, חדשים לאַנג.

במשך פֿון די ערשטע אַכט יאָר פֿון מײַן טאַטנס לעבן איז דער עלטער־זיידע בײַ אים געווען ממש אַ טאַטע־פֿיגור ווײַל זײַן אייגענער טאַטע (מײַן זיידע), אויך אַ רבֿ, האָט איבערגעלאָזט זײַן משפּחה אין ירושלים און איז אַוועק אין אויסלאַנד זוכן פּרנסה — צו ערשט, אין קאַנאַדע, און שפּעטער אין אַמעריקע. מײַן טאַטע פֿלעג מיר דערציילן ווי ער און זײַן זיידע זענען ביידע געשלאָפֿן אין דער סוכּה, געגאַנגען אין איינעם צום כּותל־מערבֿי און געזונגען קאַרלינער זמירות ביחד. נאָך דעם וואָס די משפּחה האָט פֿאַרלאָזט ארץ־ישׂראל אין 1930 האָט מײַן טאַטע שוין מער ניט געזען זײַן זיידן.

דאָס געמעל, וואָס האָט באַלאַנגט צו מײַן זיידן און דערנאָך צו מײַן טאַטן (ס׳איז שטענדיק געהאָנגען אין זײַן ביבליאָטעק ווען איך בין געווען אַ קינד), געפֿינט זיך איצט אין מײַן אייגענעם עסצימער. ווען איך גיב נאָר אַ קוק אויפֿן בילד, הער איך אַזש די קאַרלינער זמירות וואָס הרבֿ יחיאל צבֿי האָט איבערגעגעבן זײַן זון, וועלכער האָט זיי אויסגעלערנט זײַן זון, וועלכער האָט זיי אויסגעלערנט זײַן טאָכטער — מיך. 


By reading about these family treasures, you will discover some of the fascinating family histories of our readers, as well as their Jewish cultural context from a personal perspective.

If you can read some Yiddish, try reading the Yiddish passage above, which comes with a special feature: every time you click on a word, the English translation appears!


Painting of My Great-Grandfather

by Malka Margolies

This is a painting made from a photograph taken surreptitiously of my great-grandfather, Rabbi Yekhiel Zvi Margolies, a Karliner Hasid who was born in the town of Kryniki, (Krinik in Yiddish) in 1853 and moved to Jerusalem in 1873 at the behest of his rebbe.

While traveling back from Jerusalem to see his rebbe in 1896, my great-grandfather was caught up in a blood libel and held prisoner in Rustchuk (now Ruse), Bulgaria, near the Turkish border, for many months.

For the first eight years of my own father’s life, my great-grandfather was his “father figure”, since his own father (my grandfather), also a rabbi, had left his family in Jerusalem to try and earn a living – first in Canada and eventually in the United States.

My father would tell me how he and his grandfather slept together in the sukkah, went to the kotel together and sang Karliner melodies together in the 1920’s.

After the family departed Palestine in 1930, my father never saw him again. Yet this painting which once belonged to my grandfather, later hung in my own father’s library throughout my childhood. It now graces my dining room and whenever I look at it, my head fills with the Karliner zemiros he passed on to his son, who taught his son, who taught his daughter, me.


מײַן באַליבטסטע ירושה־זאַך: אַ צונויפֿגעשטוקעוועט בילד

Favorite Heirloom: Composite Photo of My Mother's Family

פֿון דוד מינק

David Mink

SCROLL DOWN FOR ENGLISH

מיט עטלעכע חדשים צוריק האָבן מיר געבעטן אונדזערע לייענער — סײַ פֿונעם ייִדישן פֿאָרווערטס, סײַ פֿונעם ענגלישן — איר זאָלט אונדז צושיקן אַ פֿאָטאָגראַפֿיע און באַשרײַבונג פֿון אײַער באַליבטסטער ירושה־זאַך. דער אָפּרוף איז געווען אַן ענטוזיאַסטישער. אָנהייבנדיק די ערשטע וואָך אין מײַ, דעם חודש געווידמעט דער ייִדישער אַמעריקאַנער קולטור־ירושה, שטעלן מיר יעדן טאָג אַרויף איינע פֿון די ירושה־מעשׂיות.

דורך די אַלע חפֿצים וועט איר זיך אַ ביסל דערוויסן וועגן די אינטערעסאַנטע משפּחה־געשיכטעס פֿון אונדזערע לייענער, און במילא זיך באַקענען מיט געוויסע אַספּעקטן פֿון דער ייִדישער קולטור־געשיכטע פֿון אַ מער פּערזענלעכן קוקווינקל.

אַ צונויפֿגעשטוקעוועט בילד

פֿון דוד מינק

די־אָ צוויי בילדער זענען פֿון מײַן מאַמע, סילוויע פּסעני, אין 1918, ווען זי איז געווען זעקס יאָר אַלט. אויף איין בילד שטייט זי מיט איר מאַמען (מײַן באָבען), דאָרע, און אויפֿן צווייטן — מיט איר טאַטן (מײַן זיידן), יעקבֿ.

פֿאַר וואָס געפֿינען זיי זיך נישט אַלע אין איין בילד? ווײַל סילוויע און דאָרע זענען נאָך געווען אין שעדליץ, פּוילן, בעת יעקבֿ איז שוין געהאַט אַוועקגעפֿאָרן קיין אַמעריקע מיט פֿינף יאָר פֿריִער. כּדי צו שאַפֿן אַ געפֿיל פֿון משפּחהדיקייט, נישט געקוקט אויף דער פֿיזישער דיסטאַנץ צווישן זיי, האָט מען צונויפֿגעשטוקעוועט צוויי באַזונדערע בילדער. אינעם בילד פֿון מײַן מאַמען מיט מײַן זיידן, איז די האַנט אויף איר אַקסל אין דער אמתן געווען דער באָבעס האַנט.

די משפּחה איז נישט פֿאַראייניקט געוואָרן ביז אָקטאָבער 1920, זיבן און אַ האַלב יאָר נאָך דעם וואָס זיי האָבן זיך געהאַט צעשיידט. די באָבע און די מאַמע האָבן איבערגעלעבט אַ סך יסורים במשך פֿון דער ערשטער וועלט־מלחמה און דער סאָוועטיש־פּוילישער מלחמה פֿון 1920, ביז זיי זענען, סוף־כּל־סוף, אָנגעקומען קיין אַמעריקע און זיך פֿאַראייניקט מיט מײַן זיידן.


By reading about these family treasures, you will discover some of the fascinating family histories of our readers, as well as their Jewish cultural context from a personal perspective.

If you can read some Yiddish, try reading the Yiddish passage above, which comes with a special feature: every time you click on a word, the English translation appears!


Composite Photo of My Mother’s Family

by David Mink

These two pictures are of my mother, Sylvia Pseny, in 1918 at age 6, with her mother, Dora, and her father, Jacob.

Why aren’t they all in one photo? Sylvia and Dora were still in Siedlce (Shedlits, in Yiddish), Poland, while Jacob had left for America five years earlier. So in order to portray a semblance of family unity despite the physical distance between them, they created this composite. In the picture of my mother with my grandfather, the hand you see on my mother’s shoulder is actually that of my grandmother.

The family was not united until October 1920, 7- 1/2 years after they were separated. Mother and daughter managed to survive the ravages of World War I and the Russian-Polish War of 1920 before they finally made it to America and reunited with my grandfather.


מײַן באַליבטסטע ירושה־זאַך: באַנקעס

Favorite Heirloom: Glasses For Cupping Therapy (Bankes)

פֿון שלום לונדנער

S. Londner

SCROLL DOWN FOR ENGLISH

מיט עטלעכע חדשים צוריק האָבן מיר געבעטן אונדזערע לייענער — סײַ פֿונעם ייִדישן פֿאָרווערטס, סײַ פֿונעם ענגלישן — איר זאָלט אונדז צושיקן אַ פֿאָטאָגראַפֿיע און באַשרײַבונג פֿון אײַער באַליבטסטער ירושה־זאַך. דער אָפּרוף איז געווען אַן ענטוזיאַסטישער. אָנהייבנדיק די ערשטע וואָך אין מײַ, דעם חודש געווידמעט דער ייִדישער אַמעריקאַנער קולטור־ירושה, שטעלן מיר יעדן טאָג אַרויף איינע פֿון די ירושה־מעשׂיות.

דורך די אַלע חפֿצים וועט איר זיך אַ ביסל דערוויסן וועגן די אינטערעסאַנטע משפּחה־געשיכטעס פֿון אונדזערע לייענער, און במילא זיך באַקענען מיט געוויסע אַספּעקטן פֿון דער ייִדישער קולטור־געשיכטע פֿון אַ מער פּערזענלעכן קוקווינקל.

באַנקעס

פֿון שלום לונדנער

לאַנגע יאָרן האָט די מאַמע געליטן פֿון װײטיק אין די קריזשעס. אין פֿאַרגלײַך מיט זײערע אַמעריקאַנער פֿרײַנד וואָס האָבן באַניצט Bengay, איז די רפֿואה פֿאַר מײַנע עלטערן תּמיד געװען די זעלבע — שטעלן באַנקעס.

די אומבאַלעבטע באַנקעס זינגען צו מיר אױף די לשונות פֿון מײַנע עלטערן — ייִדיש און פּױליש. אױפֿן דעקל פֿונעם קעסטל האָט דער טאַטע אָנגעשריבן דאָס וואָרט אױף פּױליש — Baṅki. אינעװײניק אױף אַ צעטל האָט די מאַמע אַנגעשריבן אױף ייִדיש, באַנקעס. זײ האָבן געניצט ענגליש בלויז פֿאַר אַמעריקאַנער הײלונגען.

ביזן הײַנטיקן טאָג װײס איך נישט צי ס׳האָט טאַקע געטויגט — אָדער צי ס׳האָט זיי געהאָלפֿן װי אַ טױטן באַנקעס!


Several months ago we asked you, readers of the Yiddish and English Forward, to send us a photo and description of your favorite heirloom. The response was an enthusiastic one. Beginning the first week of May, Jewish American Heritage Month, we will publish each of these stories daily on our website.

By reading about these family treasures, you will discover some of the fascinating family histories of our readers, as well as their Jewish cultural context from a personal perspective.

If you can read some Yiddish, try reading the Yiddish passage above, which comes with a special feature: every time you click on a word, the English translation appears!


Glasses For Cupping Therapy (Bankes)

by S. Londner

My mother suffered from lower back pain for many years. While my parents’ friends were using Bengay, my parents’ treatment was bankes, the age-old cupping therapy from Poland.

Cupping involves applying heated glass cups to the skin, creating suction as a way of stimulating the blood to the surface of the body.

These inanimate objects called bankes sing to me in the languages of my parents, Yiddish and Polish. On the lid of the box, my father had written the word in Polish: baki. Inside, on a piece of paper my mother had written the Yiddish word, bankes. English was used only for American forms of medical treatment.

To this day, I have no idea whether it really helped them or whether, as we say in Yiddish, s’hot geholfn vi a toytn bankes, it was as effective as cupping a dead person!


מײַן באַליבטסטע ירושה־זאַך: דער עלטער־באָבעס קידושין־רינגל

Favorite Heirloom: My Great-Grandmother's Wedding Ring

Deb Greenberg

SCROLL DOWN FOR ENGLISH

מיט עטלעכע חדשים צוריק האָבן מיר געבעטן אונדזערע לייענער — סײַ פֿונעם ייִדישן פֿאָרווערטס, סײַ פֿונעם ענגלישן — איר זאָלט אונדז צושיקן אַ פֿאָטאָגראַפֿיע און באַשרײַבונג פֿון אײַער באַליבטסטער ירושה־זאַך. דער אָפּרוף איז געווען אַן ענטוזיאַסטישער. אָנהייבנדיק די ערשטע וואָך אין מײַ, דעם חודש געווידמעט דער ייִדישער אַמעריקאַנער קולטור־ירושה, שטעלן מיר יעדן טאָג אַרויף איינע פֿון די ירושה־מעשׂיות.

דורך די אַלע חפֿצים וועט איר זיך אַ ביסל דערוויסן וועגן די אינטערעסאַנטע משפּחה־געשיכטעס פֿון אונדזערע לייענער, און במילא זיך באַקענען מיט געוויסע אַספּעקטן פֿון דער ייִדישער קולטור־געשיכטע פֿון אַ מער פּערזענלעכן קוקווינקל.


אָט איז מײַן קידושין־רינגל. ס׳איז אויך געווען מײַן עלטער־באָבעס צווייט חתונה־רינגל. זי איז קינדווײַז געקומען קיין אַמעריקע פֿון אוקראַיִנע בײַם סוף פֿונעם 19טן יאָרהונדערט און האָט מיט דער צײַט זיך באַזעצט אין פֿילאַדעלפֿיע.

איין מאָל, יאָרן נאָך דער חתונה, האָט זי זיך געכאַפּט, אַז זי האָט דאָס פֿינגערל פֿאַרלוירן. האָט זי געבעטן בײַ איר מאַן, ער זאָל איר קויפֿן אַ נײַס. ער האָט אָפּגעלאַכט פֿון איר בקשה, פֿרעגנדיק פֿאַר וואָס זי דאַרף אַ חתונה־רינגל, אַז אַלע ווייסן דאָך, אַז זי איז זײַן פֿרוי.

דאָס איז, פֿאַרשטייט זיך, מײַן עלטער־באָבען ניט געפֿעלן געוואָרן און מיט עטלעכע טעג שפּעטער האָט דער עלטער־זײדע איר געשאָנקען אַ פֿינגערל, וואָס ער האָט אַליין געמאַכט דורך פֿאַרלייטן עטלעכע דראָטן. שפּעטער האָט ער פֿאַרביטן דאָס דראָטענע רינגל מיטן דאָזיקן רינגל אויסגראַווירט מיט טראַדיציאָנעלע מאַראַנצן־בלומען. ווען זי איז געשטאָרבן האָט מײַן באָבע עס געירשנט.

מיט יאָרן שפּעטער האָט די באָבע עס מיר איבערגעגעבן לכּבֿוד מײַן אייגענער פֿאַרקנסונג, און מיר דערציילט די גאַנצע געשיכטע. דאָס פֿינגערל איז נישט סתּם אַ סימבאָל פֿון מײַן זיווג־לעבן; ס׳איז ממש אַ פֿאַרבינדונג צו מײַן פֿאַרגאַנגענהייט און צו מײַן עלטער־באָבע־זיידע, וואָס איך האָב ניט געהאַט דעם זכות צו קענען.


Several months ago we asked you, readers of the Yiddish and English Forward, to send us a photo and description of your favorite heirloom. The response was an enthusiastic one. Beginning the first week of May, Jewish American Heritage Month, we will publish each of these stories daily on our website.

By reading about these family treasures, you will discover some of the fascinating family histories of our readers, as well as their Jewish cultural context from a personal perspective.

If you can read some Yiddish, try reading the Yiddish passage above, which comes with a special feature: every time you click on a word, the English translation appears!


My Great-Grandmother’s Wedding Ring

by Deb Greenberg (New York)

This is my wedding ring. It was also my great-grandmother’s second wedding ring. She came to this country from Ukraine as a young woman in the late 19th century and eventually settled in Philadelphia.

After many years of marriage to my great-grandfather, she was distressed to find one day that she had lost her wedding ring. She asked her husband to replace it. He scoffed at the suggestion, saying: “Why do you need a ring? Everyone knows you’re married to me.”

Needless to say, my great-grandmother was unmoved, and some days later, my great-grandfather presented her with a ring he had made from soldering wire. Eventually, he was able to replace the wire ring for this ring, engraved with traditional orange blossoms. After her death, the ring passed to my grandmother, who later gave it to me, along with this story, on my engagement. This ring is more than a symbol of my own marriage; it is a connection to my past and the great-grandparents I never had the opportunity to know.


מײַן באַליבטסטע ירושה־זאַך: בילד פֿונעם טאַטן, אַ פֿאָרווערטס־זעצער

Favorite Heirloom: Photo of My Father, a Forverts Typesetter

פֿון באַרבאַראַ לאַנג

Barbara Lang

SCROLL DOWN FOR ENGLISH

מיט עטלעכע חדשים צוריק האָבן מיר געבעטן אונדזערע לייענער — סײַ פֿונעם ייִדישן פֿאָרווערטס, סײַ פֿונעם ענגלישן — איר זאָלט אונדז צושיקן אַ פֿאָטאָגראַפֿיע און באַשרײַבונג פֿון אײַער באַליבטסטער ירושה־זאַך. דער אָפּרוף איז געווען אַן ענטוזיאַסטישער. אָנהייבנדיק די ערשטע וואָך אין מײַ, דעם חודש געווידמעט דער ייִדישער אַמעריקאַנער קולטור־ירושה, שטעלן מיר יעדן טאָג אַרויף איינע פֿון די ירושה־מעשׂיות.

דורך די אַלע חפֿצים וועט איר זיך אַ ביסל דערוויסן וועגן די אינטערעסאַנטע משפּחה־געשיכטעס פֿון אונדזערע לייענער, און במילא זיך באַקענען מיט געוויסע אַספּעקטן פֿון דער ייִדישער קולטור־געשיכטע פֿון אַ מער פּערזענלעכן קוקווינקל.


בילד פֿונעם טאַטן, אַ פֿאָרווערטס־זעצער

פֿון באַרבאַראַ לאַנג (פּוינסיאַנע, פֿלאָרידע)

מײַן טאַטע, אירווינג סעגאַל, איז געווען אַ זעצער בײַם „פֿאָרווערטס‟. ער האָט שטענדיק גערעדט מיט וואַרעמקייט וועגן יענע יאָרן.

דאָס בילד האָט מען מסתּמא אַראָפּגענומען אין די סוף 1930ער יאָרן. איך האָב דאָס בילד שטאַרק ליב, ניט געקוקט אויף דעם, וואָס די קוואַליטעט איז ניט פּערפֿעקט. עס שילדערט דעם טאַטן בײַ דער אַרבעט (רעכטס, מיט אַ ווײַס העמד און ברילן). ער האָט אונדז אַ סך דערציילט וועגן יענע יאָרן און האָט ווײַטער געלייענט דעם „פֿאָרווערטס‟ במשך פֿון לאַנגע יאָרן.

בײַ אַ סך מענטשן איז אַ טײַערע ירושה־זאַך עפּעס פֿון זילבער, צירונג אָדער אַנדערע אוצרות. בײַ מיר איז עס דאָס בילד.

Several months ago we asked you, readers of the Yiddish and English Forward, to send us a photo and description of your favorite heirloom. The response was an enthusiastic one. Beginning the first week of May, Jewish American Heritage Month, we will publish each of these stories daily on our website.

By reading about these family treasures, you will discover some of the fascinating family histories of our readers, as well as their Jewish cultural context from a personal perspective.

If you can read some Yiddish, try reading the Yiddish passage above, which comes with a special feature: every time you click on a word, the English translation appears!


Photo of My Father, a Forverts Typesetter

by Barbara Lang (Poinciana, FL)

My dad, Irving Siegel, was a typesetter for The Jewish Daily Forward and spoke fondly of those days.

This photograph was most likely taken in the late 1930’s. I treasure it, even if the quality isn’t perfect. It shows my dad at work (right, wearing a white shirt and glasses). He told us many stories from those days, and he continued to read the Forverts for many years.

I know that for many people, heirlooms are pieces of silver, jewelry and other treasured items. For me, it’s that photo.


מײַן באַליבטסטע ירושה־זאַך: מײַן עלטער־זיידנס כּתובה

Favorite Heirloom: Great-Grandfather's Wedding Contract

פֿון שלמה־חיים כּהן

Stephen Cohen

SCROLL DOWN FOR ENGLISH

מיט עטלעכע חדשים צוריק האָבן מיר געבעטן אונדזערע לייענער — סײַ פֿונעם ייִדישן פֿאָרווערטס, סײַ פֿונעם ענגלישן — איר זאָלט אונדז צושיקן אַ פֿאָטאָגראַפֿיע און באַשרײַבונג פֿון אײַער באַליבטסטער ירושה־זאַך. דער אָפּרוף איז געווען אַן ענטוזיאַסטישער. אָנהייבנדיק די ערשטע וואָך אין מײַ, דעם חודש געווידמעט דער ייִדישער אַמעריקאַנער קולטור־ירושה, שטעלן מיר יעדן טאָג אַרויף איינע פֿון די ירושה־מעשׂיות.

דורך די אַלע חפֿצים וועט איר זיך אַ ביסל דערוויסן וועגן די אינטערעסאַנטע משפּחה־געשיכטעס פֿון אונדזערע לייענער, און במילא זיך באַקענען מיט געוויסע אַספּעקטן פֿון דער ייִדישער קולטור־געשיכטע פֿון אַ מער פּערזענלעכן קוקווינקל.


מײַן עלטער־זיידנס כּתובה

שלמה־חיים כּהן (הײַטסטאַון, ניו־דזשערזי)

דאָס איז מײַן עלטער־זײדע־באָבעס כּתובה פֿונעם יאָר 1900 אין זשיטאָמיר, אוקראַיִנע. דער חתן, װעלװל (זאבֿ) קיגעל, וואָס איז געבױרן געוואָרן אינעם שטעטל איװניצע (אוקראַיִנע) אין 1880, האָט װײניק דערצײלט זײַנע קינדער װעגן זײַן הינטערגרונט. אַפֿילו זײַן פֿאַמיליע־נאָמען, קיגעל, איז ניט געבליבן אין דער משפּחה װײַל נאָכן קומען קײן ניו־יאָרק האָט ער אים געביטן אויף „קאָהען‟. (איצט, חבֿרה, ווייסט איר אַז איך בין אַ „פֿאַלשער כּהן!‟)

פֿון אַלטע הײם־געמאַכטע־פֿילמען פֿון די 1940ער און 50ער יאָרן זע איך אַז וועלוול האָט געהאַט העל־בלאָע אױגן. איך װײס אויך אַז ער און זײַנע זין האָבן געהאַט גראָבע הענט. ביז װעלװל איז געשטאָרבן אין 1955 פֿלעג מײַן טאַטע לייענען צוזאַמען מיט אים דעם „פֿאָרװערטס‟.

די כּלה, הינדע פּאָליאַק, האָט אָבער געהאַט אַ גרױסע משפּחה פֿון זשיטאָמיר — הײַנט באַטרעפֿן זיי אין די הונדערטער. הינדע איז געבױרן געװאָרן אין 1876 (יאָ, זי איז געווען עלטער פֿון איר מאַן!) אין קאָדניע, אַ דערפֿל אַ ביסל אויף דרום פֿון זשיטאָמיר, און נאָך דער חתונה זײַנען חתן־כּלה דאָרטן פֿאַרבליבן. זייער זון, מײַן זײדע, װאָס איז געקומען קײן אַמעריקע צו 10 יאָר אין 1914, פּונקט פֿאַר דער מלחמה, האָט מיר דערצײלט װעגן זײער געוואַלדיקער אָרעמקײט אין קאָדניע: זיי האָבן געוווינט אין אַן אײן־צימערדיקער שטוב אין איינעם מיט די בהמות און פֿאַרם־חיות, און ווינטערצײַט זענען זיי געשלאָפֿן אויפֿן פּריפּעטשיק. ניט פֿון האָלץ איז געװען די פּאָדלאָגע, נאָר פֿון ערד, און יעדן ערבֿ־שבת פֿלעג די עלטער־באָבע הינדע באַשיטן די ערד מיט רױטער ציגל־פּראָשיק. הינדע איז געשטאָרבן אין ניו־יאָרק אין 1954.

Several months ago we asked you, readers of the Yiddish and English Forward, to send us a photo and description of your favorite heirloom. The response was an enthusiastic one. Beginning the first week of May, Jewish American Heritage Month, we will publish each of these stories daily on our website.

By reading about these family treasures, you will discover some of the fascinating family histories of our readers, as well as their Jewish cultural context from a personal perspective.

If you can read some Yiddish, try reading the Yiddish passage above, which comes with a special feature: every time you click on a word, the English translation appears!


My Great-Grandfather’s Wedding Contract

by Stephen Cohen (Hightstown, NJ)

This is my great-grandfather’s kesube, wedding contract, from the year 1900 in Zhitomir, Ukraine. The groom, Velvl (Zev) Kigel, who was born in the shtetl of Ivnitse, Ukraine in 1880, told his children very little about his background. Even his last name, Kigel, didn’t stay in the family because after immigrating to NY, he changed it to Cohen. (So yes, my friends, I’m not really from the priestly class.)

Watching home movies made in the 1940s and 50s, I noticed that Velvl had bright blue eyes. I know that he and his sons also had thick hands. Until Velvl died in 1955, my father of blessed memory would read the Forverts together with him.

His bride, Hinde Pollak, on the other hand, had a large family in Zhitomir, numbering in the hundreds today. Hinde was born in 1876 (yes, she was older than her husband!) in Kodnye, a village south of Zhitomir, and after the wedding, they remained there. Their son, my grandfather, who emigrated to America at 10 years of age in 1914, right before the outbreak of World War I, told me stories about their extreme poverty in Kodnye: they lived in a one-room house, together with their cattle and other farm animals, and used the hearth as a bed during the cold winter nights. There was no wooden floor, just the earth beneath their feet. Every week before shabbos, my great-grandmother Hinde would sprinkle the earth with red brick dust. Hinde died in NY in 1954.


מײַן באַליבטסטע ירושה־זאַך: מײַן משפּחהס סאַמאָװאַר

Favorite Heirloom: My Family's Samovar

פֿון פֿייגע־מינדל בת אפֿרים־נחמן ושׂרה־טויבע

Marion Solomon

SCROLL DOWN FOR ENGLISH

מיט עטלעכע חדשים צוריק האָבן מיר געבעטן אונדזערע לייענער — סײַ פֿונעם ייִדישן פֿאָרווערטס, סײַ פֿונעם ענגלישן — איר זאָלט אונדז צושיקן אַ פֿאָטאָגראַפֿיע און באַשרײַבונג פֿון אײַער באַליבטסטער ירושה־זאַך. דער אָפּרוף איז געווען אַן ענטוזיאַסטישער. אָנהייבנדיק די ערשטע וואָך אין מײַ, דעם חודש געווידמעט דער ייִדישער אַמעריקאַנער קולטור־ירושה, שטעלן מיר יעדן טאָג אַרויף איינע פֿון די ירושה־מעשׂיות.

דורך די אַלע חפֿצים וועט איר זיך אַ ביסל דערוויסן וועגן די אינטערעסאַנטע משפּחה־געשיכטעס פֿון אונדזערע לייענער, און במילא זיך באַקענען מיט געוויסע אַספּעקטן פֿון דער ייִדישער קולטור־געשיכטע פֿון אַ מער פּערזענלעכן קוקווינקל.

מײַן משפּחהס סאַמאָוואַר

פֿייגע־מינדל בת אפֿרים־נחמן ושׂרה־טויבע (דורהאַם, צפֿון־קאַראָלײַנע)

דעם סאַמאָוואַר האָט געניצט מײַן מאַמעס משפּחה, די אָסטראָפֿס, פֿון אוקראַיִנע, כּדי צו דערלאַנגען הייסע טיי שבת, בײַם אָנהייב פֿון 20סטן יאָרהונדערט ביז די 1920ער.

מע האָט אונדז דערציילט פֿאַרשידענע זאַכן וועגן דעם סאַמאָוואַר: ווי מע פֿלעג, למשל, מאַכן אַן „עסענץ‟ דורכן צונויפֿגיסן אַ ביסעלע פֿון דער שטאַרקער טיי וואָס האָט זיך געפֿונען אויפֿן „קוימען‟ פֿון סאַמאָוואַר, מיטן אָנגעהייצטן וואַסער; ווי מע האָט געניצט אַ ברודערס אַלטן שטיוול פֿאַר אַ בלאָזזאַק; ווי מע האָט געזופּט די טיי האַלטנדיק אַ קלעצל צוקער צווישן די ציין און ווי די באָבע האָט פֿון צײַט צו צײַט איבערגעגעבן דעם מעשענעם טשײַניק אַ שמיד, ער זאָל איבערמאַכן דאָס אָפּגעריבענע צין.

כאָטש מע ניצט שוין מער נישט דעם סאַמאָוואַר, איז ער גלײַך ווי מײַן אייגענע מעשענע הגדה, צו דערצײלן מײַנע קינדער און קינדסקינדער וועגן אַ דור וואָס איך האָב נישט געקענט, פֿון אַן אָרט כּמעט צו ווײַט אַוועק עס זאָל עס קענען ריכטיק אָפּמאָלן. לויט דער משפּחהס מינהג האָט מען אָפּגעפּוצט דעם סאַמאָוואַר לכּבֿוד יום־טובֿ, כאָטש מיט דער צײַט האָט מען אים געניצט בלויז שבת.

דער סאַמאָוואַר האָט, אַגבֿ, עטלעכע אייגנאַרטיקע שטריכן: קליינע הילצערנע קליאַמקעס וואָס האָבן געדינט ווי הענטלעך פֿאַרן דעקל — אַ פּנים, אַן ענדערונג צוגעגעבן דאָ אין אַמעריקע. דאָס אַליין וואָלט נישט געווען אַזוי אינטערעסאַנט, נאָר וואָס דען? ביידע קליאַמקעס זענען געמאַכט געוואָרן פֿון דער זעלבער שפּולקע וואָס מע האָט געניצט מיט 100 יאָר צוריק צו האַלטן דעם פֿאָדעם. דער זיידע יאַנקל האָט זיך טאַקע באַזעצט אינעם איסט־סײַד בײַם אָנהייב פֿון 20סטן יאָרהונדערט וווּ ער איז געוואָרן אַ שנײַדער.

כאָטש ס׳איז אַ שטיקל האָרעוואַניע אָפּצופּוצן דעם מעשענעם טשײַניק, טו איך עס גערן ווײַל זײַענדיק אַליין אַ טעפּער, פֿיל איך אין די הענט אַ טיפֿע פֿאַרבינדונג מיט דער באָבע־זיידע וואָס איך האָב קיין מאָל נישט געקענט … און דערבײַ פֿאַרשטיי איך אויך אַז דאָס אויפֿפּאַסן אויפֿן סאַמאָוואַר איז אַליין אַ מיצווה ווײַל אַזוי מערקן מיר אָפּ דעם אָנדענק פֿון די פֿריִערדיקע דורות.


Several months ago we asked you, readers of the Yiddish and English Forward, to send us a photo and description of your favorite heirloom. The response was an enthusiastic one. Beginning the first week of May, Jewish American Heritage Month, we will publish each of these stories daily on our website.

By reading about these family treasures, you will discover some of the fascinating family histories of our readers, as well as their Jewish cultural context from a personal perspective.

If you can read some Yiddish, try reading the Yiddish passage above, which comes with a special feature: every time you click on a word, the English translation appears!


My Family’s Samovar

by Marion Solomon (Durham, NC)

This samovar served my mother’s Ukrainian-born family Ostroff, as a shabbos tea kettle at the turn of the last century, and into the 1920’s. It comes with tales of “making essense” out of the strong concentrate poised atop the chimney and mixing it with the heated water; a brother’s old boot used as a bellows; drinking the tea with a cube of sugar held between the teeth, and grandma sending the traditional brass “kettle” out to a smith for its lining to be retinned.

No longer in use, this heirloom samovar is my brass haggadah telling of a generation I never knew, and from a place almost too far away to imagine. It was family custom to polish the samovar for the holidays, although in its time it was just a shabbos vessel. Unique to this one: the small wooden knobs that served as lid handles, clearly a new-country mending… unremarkable except that both were fashioned from a single wooden spool of the sort common a hundred years ago for holding thread. Grampa Yankel arrived on the Lower East Side just before the turn of the century, and there he became a tailor.

In the arduous ritual of polishing an unwieldy brass kettle, I can feel through the work of my potter’s hands a palpable connection to the grandparents I never knew… and come to understand that the care of our family samovar is a mitzvah of remembrance that speaks to our time as well.


מײַן באַליבטסטע ירושה־זאַך: אַ יאַפּאַנישער טישזייגער

Favorite Heirloom: A Japanese Desk Clock

פֿון טבֿיה לעוויט

Todd P. Leavitt

SCROLL DOWN FOR ENGLISH

מיט עטלעכע חדשים צוריק האָבן מיר געבעטן אונדזערע לייענער — סײַ פֿונעם ייִדישן פֿאָרווערטס, סײַ פֿונעם ענגלישן — איר זאָלט אונדז צושיקן אַ פֿאָטאָגראַפֿיע און באַשרײַבונג פֿון אײַער באַליבטסטער ירושה־זאַך. דער אָפּרוף איז געווען אַן ענטוזיאַסטישער. אָנהייבנדיק די ערשטע וואָך אין מײַ, דעם חודש געווידמעט דער ייִדישער אַמעריקאַנער קולטור־ירושה, שטעלן מיר יעדן טאָג אַרויף איינע פֿון די ירושה־מעשׂיות.

דורך די אַלע חפֿצים וועט איר זיך אַ ביסל דערוויסן וועגן די אינטערעסאַנטע משפּחה־געשיכטעס פֿון אונדזערע לייענער, און במילא זיך באַקענען מיט געוויסע אַספּעקטן פֿון דער ייִדישער קולטור־געשיכטע פֿון אַ מער פּערזענלעכן קוקווינקל.

אַ יאַפּאַנישער טישזייגער

פֿון טבֿיה לעוויט (סאַנטאַ־מאָניקע, קאַליפֿאָרניע)

דער יאַפּאַנישער טישזייגער מיט אַ קליינעם קאַמין וואָס מע קען אָנצינדן, האָב איך באַקומען בירושה אין 1981 פֿון מײַן זיידן פֿון דער מאַמענס צד, לייזער ראָטענבערג, וואָס איז געבוירן געוואָרן אין לאָשיצע, פּוילן, אין 1892.

לייזער האָט געהאַט דרײַ שוועסטער. זײַן טאַטע איז געשטאָרבן אין 1905 און די מאַמע איז אַוועק קיין ביאַליסטאָק וווּ זי האָט געעפֿנט אַ כּל־בו־געשעפֿט. אין ביאַליסטאָק האָט לייזער געטראָפֿן זײַן צוקונפֿטדיקע כּלה, עטל־פּערל סערלין פֿונעם שטעטל יאַלעווקע, איינס פֿון צען קינדער. מע זאָגט אַז לייזער האָט אונטערגעשטיצט די משפּחה דורכן אַריבערשמוגלען סחורה איבער דער פּויליש־רוסישער גרענעץ.

אין 1921 איז לייזער אַוועק אין דער גאָלדענער מדינה און זיך באַזעצט אין ניו־יאָרק. אין 1926 זענען אָנגעקומען זײַן פֿרוי און צוויי טעכטער. ער האָט געעפֿנט אַ פֿאַבריק פֿון שאָקאָלאַד־סירעפּ, Diamond Brand Syrup, וואָס איז געוואָרן אַ גרויס געשעפֿט אין בראָנקס. ער איז אויך געווען אַקטיוו אין זײַן לאַנדסמאַנשאַפֿט, דער „לאָשיצער חסד־געזעלשאַפֿט‟, וואָס האָט פֿינאַנציעל אַרויסגעהאָלפֿן די נײַערע אימיגראַנטן פֿון זײַן שטעטל.

אין 1964, אויפֿן 50סטן יובֿל פֿון דער לאַנדסמאַנשאַפֿט, האָבן אירע מיטגלידער באַמערקט אַז צוליב דעם וואָס די רעגירונג האָט איצט פֿינאַנציעל געשטיצט די אָרעמע אימיגראַנטן האָט די לאַנדסמאַנשאַפֿט זיי שוין מער נישט געדאַרפֿט העלפֿן זיי האָבן אָבער נישט געוווּסט וואָס צו טאָן מיטן די איבערגעבליבענע פֿאָנדן. האָט מען באַשלאָסן צו שליסן די אָרגאַניזאַציע מיט אַ וועטשערע און דאָרט האָט מען אויסגעטיילט יעדן מיטגליד אַן אָנדענקזאַך וואָס זיי האָבן געהאַלטן פֿאַר חשובֿ: אַ יאַפּאַנישן טישזייגער.

בײַ מיר רעפּרעזענטירט דער זייגער דעם כּוח, מוט און איבערגעגעבנקייט פֿון מײַנע אָבֿות, וואָס האָבן פֿאַרלאָזט זייער היימלאַנד, געקומען קיין אַמעריקע און אָנגעהויבן אויף ס׳נײַ.


By reading about these family treasures, you will discover some of the fascinating family histories of our readers, as well as their Jewish cultural context from a personal perspective.

If you can read some Yiddish, try reading the Yiddish passage above, which comes with a special feature: every time you click on a word, the English translation appears!


Japanese Desk Clock

by Todd P. Leavitt (Santa Monica, CA)

This Japanese-made desk clock with a “fireplace” that can be manually illuminated was bequeathed to me in 1981 by my maternal grandfather, Louis (Leiser) Ruttenberg, who was born in Losice (Loshitse), Poland in 1892.

Leiser had three sisters. His father died in 1905 and his mother took the family to Bialystok where she opened a general store. It was in Bialystok that Leiser met his wife-to-be, Ethel (Perla) Serlin of Jalowka, who was one of ten children. Family lore suggests that he helped support the family by smuggling goods across the Polish-Russian border.

In 1921, Leiser immigrated to the goldene medine and settled in New York. In 1926, his wife and two daughters joined him. His chocolate syrup company, Diamond Brand Syrup, became a major business in the Bronx. He was also active in his landsmanshaft, The Loshitzer Benevolent Society, which helped provide for the needs of newer immigrants.

By 1964, the year of the Society’s 50th Anniversary, the members realized that because governmental social service agencies now served the health and welfare needs of the community, their financial assistance to fellow members was no longer necessary. But they didn‘t know what to do with the balance of money in the treasury. They decided to hold a final dinner and provide each member with what they believed was a meaningful memento: the Japanese desk clock. For me, the clock represents the strength, courage and dedication of my ancestors to make their way to a new land and a new life.


מײַן באַליבטסטע ירושה־זאַך: ר׳ חיים וואָלאָזשינערס לײַכטער

Favorite Heirloom: Reb Chaim Volozhiner's Candlesticks

פֿון נעמי דערמאַן בלאָך

Naomi Derman Bloch

SCROLL DOWN FOR ENGLISH

מיט עטלעכע חדשים צוריק האָבן מיר געבעטן אונדזערע לייענער — סײַ פֿונעם ייִדישן פֿאָרווערטס, סײַ פֿונעם ענגלישן — איר זאָלט אונדז צושיקן אַ פֿאָטאָגראַפֿיע און באַשרײַבונג פֿון אײַער באַליבטסטער ירושה־זאַך. דער אָפּרוף איז געווען אַן ענטוזיאַסטישער. אָנהייבנדיק די ערשטע וואָך אין מײַ, דעם חודש געווידמעט דער ייִדישער אַמעריקאַנער קולטור־ירושה, שטעלן מיר יעדן טאָג אַרויף איינע פֿון די ירושה־מעשׂיות.

דורך די אַלע חפֿצים וועט איר זיך אַ ביסל דערוויסן וועגן די אינטערעסאַנטע משפּחה־געשיכטעס פֿון אונדזערע לייענער, און במילא זיך באַקענען מיט געוויסע אַספּעקטן פֿון דער ייִדישער קולטור־געשיכטע פֿון אַ מער פּערזענלעכן קוקווינקל.

רב חיים וואָלאָזשינערס לײַכטער

פֿון נעמי דערמאַן־בלאָך

די לײַכטער האָבן באַלאַנגט צו מײַן עלטער־עלטער־באָבע וועלכע איז געווען די טאָכטער פֿון ר’ שלמה זלמן וואָלאָזשינער, אויך באַקאַנט ווי ר’ זעלמעלע. זײַן ברודער איז געווען ר׳ חיים, וועלכער האָט פֿאַרנומען דעם אָרט פֿונעם ווילנער גאון און פֿאַרלייגט די בכּבֿודיקע וואָלאָזשינער ישיבֿה אין 1806.

ר׳ זעלמעלע איז יונגערהייט ניפֿטר געוואָרן צו 32 יאָר. נאָך זײַן פּטירה האָט ר׳ חיים אויפֿגעפּאַסט אויף זײַן משפּחה. ווען מע האָט חתונה געמאַכט ר’ זעלמעלעס טאָכטער האָט ר’ חיים איר געשאָנקען די דאָזיקע לײַכטער.

הײַנט געפֿינט זיך איינער פֿון די לײַכטער בײַ מײַן זון און דער אַנדערער בײַ אַ שוועסטערקינד אין ישׂראל.


Several months ago we asked you, readers of the Yiddish and English Forward, to send us a photo and description of your favorite heirloom. The response was an enthusiastic one. Beginning the first week of May, Jewish American Heritage Month, we will publish each of these stories daily on our website.

By reading about these family treasures, you will discover some of the fascinating family histories of our readers, as well as their Jewish cultural context from a personal perspective.

If you can read some Yiddish, try reading the Yiddish passage above, which comes with a special feature: every time you click on a word, the English translation appears!


Reb Chaim Volozhiner’s Candlesticks

by Naomi Derman Bloch

These candlesticks belonged to my great-great-grandmother who was the daughter of Rabbi Shloyme Zalmen Volozhiner, also known as Reb Zelmele. His brother was Reb Chaim, the successor to the Gaon of Vilna and founder of the venerable Volozhiner Yeshiva in 1806.

Reb Zelmele passed away at a young age – about 32 years old. After he died, Reb Chaim took care of his family.

When Reb Zelmele’s daughter was married, Reb Chaim gave her this pair of candlesticks which were then handed down from generation to generation.

Today, one candlestick is with my son, and the other – with my cousin in Israel.


מײַן באַליבטסטע ירושה־זאַך: בריוו פֿון אַ פֿאַרשוווּנדענער קרובֿה

Favorite Heirloom: Letters From a Vanished Relative

פֿון סוזאַן רויז־שאַפּיראָ

Suzanne Rose Shapiro

SCROLL DOWN FOR ENGLISH

מיט עטלעכע חדשים צוריק האָבן מיר געבעטן אונדזערע לייענער — סײַ פֿונעם ייִדישן פֿאָרווערטס, סײַ פֿונעם ענגלישן — איר זאָלט אונדז צושיקן אַ פֿאָטאָגראַפֿיע און באַשרײַבונג פֿון אײַער באַליבטסטער ירושה־זאַך. דער אָפּרוף איז געווען אַן ענטוזיאַסטישער. אָנהייבנדיק די ערשטע וואָך אין מײַ, דעם חודש געווידמעט דער ייִדישער אַמעריקאַנער קולטור־ירושה, שטעלן מיר יעדן טאָג אַרויף איינע פֿון די ירושה־מעשׂיות.

דורך די אַלע חפֿצים וועט איר זיך אַ ביסל דערוויסן וועגן די אינטערעסאַנטע משפּחה־געשיכטעס פֿון אונדזערע לייענער, און במילא זיך באַקענען מיט געוויסע אַספּעקטן פֿון דער ייִדישער קולטור־געשיכטע פֿון אַ מער פּערזענלעכן קוקווינקל.

בריוו פֿון אַ פֿאַרשוווּנדענער קרובֿה

פֿון סוזאַן רויז־שאַפּיראָ

מײַן זיידע פֿונעם מאַמעס צד האָט געהאַט אַ שוועסטער וואָס איז געווען אַ סך ייִנגער פֿון אים. זי האָט געהייסן אַנאַ פֿוקס און זי איז פֿאַרשוווּנדן געוואָרן בעת דער צווייטער וועלט־מלחמה, נישט איבערלאָזנדיק קיין שום שפּורן פֿון זיך.

ווען מײַן פֿעטער איז געפֿאָרן אינעם ראַטן־פֿאַרבאַנד אין די 1960ער יאָרן האָט ער נישט געקענט געפֿינען קיין שום דאָקומענטן, וואָס באַווײַזן אַז זי איז אַמאָל געווען אויף דער וועלט. אַלץ וואָס איז אונדז פֿאַרבליבן זענען עטלעכע פֿון איר בריוו און פֿאָטאָגראַפֿיעס. אָט איז איינער פֿון די בריוו, אָנגעשריבן אויף סאָוועטיש ייִדיש. קיינער אין דער משפּחה קען הײַנט ניט לייענען דעם בריוו, אָבער ער איז פֿאָרט איינער פֿון די איינציקע ממשותדיקע באַווײַזן, אַז אַנאַ האָט אַמאָל געלעבט. איך ווייס יאָ, אַז זי האָט געוווינט אין אוקראַיִנע, איז אויסגעשולט געוואָרן ווי אַ הייבאַם און האָט זיך געגט איידער די מלחמה איז אויסגעבראָכן. אַ דאַנק די פֿאָטאָגראַפֿיעס פֿון איר זע איך, אַז זי איז געווען זייער אַ שיינע.


By reading about these family treasures, you will discover some of the fascinating family histories of our readers, as well as their Jewish cultural context from a personal perspective.

If you can read some Yiddish, try reading the Yiddish passage above, which comes with a special feature: every time you click on a word, the English translation appears!


Letters From a Vanished Relative

by Suzanne Rose Shapiro

My maternal grandfather had a much younger half-sister who never made it to America. Her name was Anna Fuchs and she disappeared without a trace during the the Second World War.

When my uncle went to the Soviet Union in the 1960’s he was unable to find any record of her existence. All we have of her are a few photographs and letters. Here is one letter, written in Soviet Yiddish orthography. No one in my family is now able to read the letter, but it is one of our only tangible proofs that Anna ever lived. I do know that she was in the Ukraine, was trained as a midwife, and was divorced when the war broke out. And from her pictures I could see that she was an attractive woman.


מײַן באַליבטסטע ירושה־זאַך: אַ שנה־טובֿה־קאַרטל

Favorite Heirloom: New Year's Card

פֿון מאַרדזשאָרי סעלצער

Marjory Seltzer

SCROLL DOWN FOR ENGLISH

מיט עטלעכע חדשים צוריק האָבן מיר געבעטן אונדזערע לייענער — סײַ פֿונעם ייִדישן פֿאָרווערטס, סײַ פֿונעם ענגלישן — איר זאָלט אונדז צושיקן אַ פֿאָטאָגראַפֿיע און באַשרײַבונג פֿון אײַער באַליבטסטער ירושה־זאַך. דער אָפּרוף איז געווען אַן ענטוזיאַסטישער. אָנהייבנדיק די ערשטע וואָך אין מײַ, דעם חודש געווידמעט דער ייִדישער אַמעריקאַנער קולטור־ירושה, שטעלן מיר יעדן טאָג אַרויף איינע פֿון די ירושה־מעשׂיות.

דורך די אַלע חפֿצים וועט איר זיך אַ ביסל דערוויסן וועגן די אינטערעסאַנטע משפּחה־געשיכטעס פֿון אונדזערע לייענער, און במילא זיך באַקענען מיט געוויסע אַספּעקטן פֿון דער ייִדישער קולטור־געשיכטע פֿון אַ מער פּערזענלעכן קוקווינקל.

אַ שנה־טובֿה־קאַרטל

פֿון מאַרדזשאָרי סעלצער

דאָס נײַ־יאָר קאַרטל, אויסגעהאָפֿטן אויף שוואַרצן סאַמעט, האָט מײַן עלטער־עלטער־באָבע לובאַ קאַמענעצקי, געשיקט פֿון לידע, ווײַסרוסלאַנד איר נײַער שנור, הענריעטאַ, אין ניו־יאָרק אין 1908. מיר האָבן עס געפֿונען אײַנגעוויקלט אין זײַדפּאַפּיר אין הענריעטאַס אַ קופֿערט. איר טאָכטער, מײַן באָבע — סאָפֿיע פּאָדעל — האָט עס מיר געשאָנקען ווען איך בין געווען 17 יאָר אַלט. איצט הענגט עס אין מײַן שטוב אין ישׂראל.


Several months ago we asked you, readers of the Yiddish and English Forward, to send us a photo and description of your favorite heirloom. The response was an enthusiastic one. Beginning the first week of May, Jewish American Heritage Month, we will publish each of these stories daily on our website.

By reading about these family treasures, you will discover some of the fascinating family histories of our readers, as well as their Jewish cultural context from a personal perspective.

If you can read some Yiddish, try reading the Yiddish passage above, which comes with a special feature: every time you click on a word, the English translation appears!


New Year’s Card

by Marjory Seltzer

This New Year’s card embroidered on black velvet was sent by my great-great-grandmother Luba Kamenetsky from Lida, Belarus to her new daughter-in-law, Henrietta, in New York in 1908. We found this wrapped in tissue paper in Henrietta’s trunk. Her daughter, my grandmother – Sophia Podell – gave it to me when I was 17. It now hangs in my house in Israel.


Would you like to receive updates about new stories?






















We will not share your e-mail address or other personal information.

Already subscribed? Manage your subscription.