Creative Works By Our Readers

איך קלײַב צונויף מײַן זעקל

As I Gather My Belongings

פֿון וועלוול טשערנין

  • Print
  • Share Share
Yehuda Blum

פֿון הײַיאָריקס

נר ראשון לחנוכּה

שוואַרצע פֿון שימל שטיינער שרײַען: „שטיי אויף!”
שטיי איך אויף,
אויף,
אַרויף,
אַרויף,
אַלץ העכער, העכער, העכער,
אַלץ דערהויבענער,
צו אַ בלישטשענדיקער פֿרישקייט,
צו אַ שײַנענדיקער קלאָרקייט,
צו אַ ליכטיקער קילקייט,
וועלכע ווערן אייביק אָפּגעהיט
אויף די־אָ שטיינער. אונטער דעם שוואַרצן שימל.

חברון תשע״ז


וועגן פֿישפֿאַנג

כ׳וועל צונויפֿקלײַבן אַ זעקל
און כ׳וועל פֿאָרן צום חדקל.
זיצן וועל איך טאָג און נאַכט
מיט אַ ווענטקע. סאַראַ פּראַכט.

פּליעסקען פֿיש מיט פֿלאַכע עקן
און רויִנעס טוען שטעקן
און דערמאָנען מיר, אַז איך
בין אַ גֽבַר אַליין פֿאַר זיך,

אַז איך שטאַם פֿון גרויסן ייִחוס,
אַז איך האָב אַ ים מיט סמיכות,
אַז דער רוח קערט זיך אום,
אַז דער או״ם איז ווידער שמום.

בײַ דעם פּרת און דעם חדקל
זיצן לאַנג איז פֿאָרט אַן עקל.
דאָס איז טרויעריק ביז גאָר,
יעדנפֿאַלס פֿון דור צו דור.

נאָר אַלס סימן פֿון נצחון,
פֿון אַן עק צו לאַנגע בראָכן
איז עס טאַקע שיין און פֿײַן
ווי אַ שלוק פֿון גוטן ווײַן.

איז איך קלײַב צונויף מײַן זעקל.
כ׳וויל דאָך פֿאָרן צום חדקל.

כּפֿר אלדד שבֿט תּשע״ז


מחשבֿות ערבֿ־פּורים

פּורימדיקע לידער
לאָמיר זינגען ווידער.
לאָמיר המן־טאַשן
באַקן ווי אַמאָל.
זאָלן די, וואָס ווילן,
שרײַבן פּורים־שפּילן.
לאָמיר פֿריילעך נאַשן,
פּלאַפּלען אויף אַ קול.

פֿרעג איך נאָר איין פֿראַגע —
איך בין דאָך אַ גראַגער:
וואָס וועט זײַן דער תּכלית
מיט דעם שפּאַס און שפּאָט?
זאָגט דער פּשט אַפֿילו,
אַז אין דער מגילה
גייט די נעפּל־אחדות
פּלאַצן אָט־אָט־אָט.

זײַנען מיר צעזייטע,
זײַנען מיר צעשפּרייטע,
אומגעלומפּערט שטילע,
מאָדנע לײַט ביז גאָר,
לוסטיקע ליצנים,
נישטיקע קבצנים
מיט צדיקים פֿילע
אין אַ יעדן דור.

זשליאָקען עד־דלא־ידע
דאָס איז גוט אוודאי,
ווערן גלײַך צו גויים
כאָטש איין מאָל אַ יאָר.
אָבער כ׳וויל אַן ענטפֿער —
איך בין דאָך אַ קעמפֿער —
ווער זשע טוט חטאָים?
דען דער המן נאָר?

כפר אלדד תשע”ז


***

און ווידער אויף אַ הוידלקע זיך הוידעט
דאָס אַלץ, וואָס איז אַ חלק פֿון אַ תּוהו
ובֿוהו גייט אַריבער אין אַ גאָרנישט,
וואָס לאָזט צו וויסן, וואָס וועט ווײַטער זײַן.
דאָס זײַן איז אַדרבא נאָך ניטאָ,
צי שוין ניטאָ, צי דאַרף ניט זײַן בכלל.
דאָס איז אַ כּלל. געדענקען מוז מען כּללים
כּדי געדענקען עפּעס פֿון דעם אַלץ,
וואָס איז אַ חלק פֿון דער תּוהו און דער בוהו.

כפר־אלדד תשע״ז


צווישן צוויי וועלטן

דאָס קינד איז אַזוי ענלעך אויף זײַן טאַטן.
נאָר דאָס איז גאָרנישט אין פֿאַרגלײַך מיט דעם,
וואָס טוט זיך איצטער אין דער וועלט פֿון הײַטעק.
דאָרט זײַנען אַלע ענלעך אומעטום
אויף עפּעס אַ מאָדעל, וואָס טוט זיך בײַטן
איינצײַטיק אין אַ יעדער ווינקל וועלט.
אין אָט דער וועלט, ווײַל יענע וועלט בלײַבט שטענדיק
אויף גאָרנישט ענלעך. ס׳איז דאָך יענע וועלט.
זי מוז זײַן אַנדערש דאָך, און אַנדערש קען ניט זײַן.
דאָרט אַלץ איז גײַסטיק. ממש אַלץ. ס׳איז שווער צו גלייבן,
אַז דאָרט אַפֿילו גענען איז ניטאָ,
אַ קינד זאָל אַזוי ענלעך זײַן אויף טאַטן.
די אימרה „בצלמנו כּדמותנו”
דערקלערט אונדז אַלץ, נאָר כ׳קען זי ניט פֿאַרשטיין.
דערווײַל. לפּחות כ׳האָף אויף דעם לעת־עתּה.

כפֿר־סבא תשע״ז


***

אוגערקעס און מערן,
פֿעפֿערן און שוואָמען
קײַען ציגן גערן
אין צעפּראַלטע קראָמען.

אין צעפּראַלטע הײַזער
אין בא ואין יוצא,
און קיין גראָווע גרײַזן
בענטשן ניט קיין מוציא,

מאַכט מען ניט קיין קידוש
איבער פּוסטע כּוסות.
ווינטן זינגען חסידיש,
מונטערן אַ גוסס.

פֿוילע פּאָמידאָרן,
קנאָבל אונטער סטעליע.
ערגעץ שאַלט אַ האָרן
אונטער הימלען העלע.

אריאל תשע״ז


צווישן געפֿאַלענע ווענט

גוט, מע האָט אָפּגעשטעלט דעם געלאָף.
ווײַטער וועט קיינער אין ערגעץ ניט לויפֿן.
אַלץ אַרום ווערט דערטרונקען אין שלאָף,
און ער לאָזט ניט אַרויס בשום־אופֿן.

וועט מען שלאָפֿן טאָג אײַן אָן אַ סוף.
אויכעט טאָג אויס וועט מען האַלטן אין שלאָפֿן
אַלץ אַרום ווערט פֿאַרשטויביקט און גראָוו —
ס׳ווערט צעפֿאַלן אויף שטויבלעך דאָס וואָפֿן.

די געשיכטע וועט קומען צום ענד.
ווײַטער וועט גאָרנישט ניט אומרוען ווײַטן.
צווישן לאַנגזאַם געפֿאַלענע ווענט
איז ניטאָ וואָס ס’זאָל מוזן זיך בײַטן.

כפֿר־אלדד ל״ג בעומר תשע״ז


אַרויף

אַ קוסט — ווי אַ פֿאָן אויפֿן הינטערפֿאָן פֿון
דעם הימל, וואָס איז אַזוי נאָענט.
מע קריכט שטרענג צום אויבן פֿון אָפּגרונטן און
אַ ווינט בייז אין אויערן וואָיעט.

און אַפשר ניט בייז. ס׳איז ניט פּראָסט צו פֿאַרשטיין
דעם טעם פֿון דערהויבענע קלאַנגען.
פֿון־אונטער אַ פֿוס פאַלט אין אָפּגרונט אַ שטיין
און בלײַבט דאָרט אויף דורות געפֿאַנגען

נאָר פֿריִער צי שפּעטער וועט ער דורך אַ נס
פֿאָרט ווערן צום קוסט אויפֿגעהויבן.
דאַן וועט מען דערזען, ס’איז אַ רויז צי אַ בעז. דער קוסט, וועלכער פֿלאַטערט דאָרט אויבן.

כפֿר־אלדד תשע״ז


אין אַ לופֿט־שלאָס

ס׳איז אומעטיק אַזוי, אַז ס׳דאַכט זיך, אַז קיין אויסוועג
וועט קיינמאָל זײַן, כאָטש ער איז טאַקע דאָ
און טוט אַ יעדע רגע פֿריילעך בליצן.
אַ לאַנגער וועג, וואָס ליגט פֿון פֿאָרנט שטײַף,
זעט אויס ווי אַן אויסדאַכטעניש אַ מוטנע,
און שלאַבעריק טוט ליאַרעמען דער זײַן,
דערשטיקט און מאָדנע־ווילד ווי אין אַ פּאַסטקע.
און פֿאָרט דער וועג איז דאָ. ער איז דער אויסוועג.
עס לאָקערט שוין אַ נײַער ברונעם חיות.
עס הוידעט שוין דער ווינט אין ווײַסע זעגלען,
עס פּליעסקען כוואַליעס ביזן האָריזאָנט
און הינטער אים. אַרום — רק מים־חיים.
ווי פֿריילעך איז בײַם אומעט־ראַנד דערזען
אַ ים פֿון שׂימחה דורך אַ נעפּל־שלייער.
שטיי אויף און גלייב, אַז אייביק איז דער וועג
איבערן ברעג דעם זוניקן דעם האַרטן.
אַ טראָט און נאָך אַ טראָט און נאָך אַ טראָט
און נאָך…

כּפֿר־אלדד, צשע״ז


***

ווער וועט געפֿינען
אַזעלכע ווערטער,
וואָס זאָלן דינען
אין אַלע ערטער,
וואָס זאָלן קלינגען
אויף אַלע שפּראַכן,
ווי קייטן־רינגען,
ווי אַלטע זאַכן?
אַ שטיקל וווּנדער
פֿון אַלע צדדים,
אַ רינג אַ רונדער
הענגט אויף אַ פֿאָדעם.
אַ גאָלדן רינגל
פֿאַר אַ באַשערטער,
אַ פֿײַער־צינגל
פֿון וווּנדער־ווערטער.

ווער וועט געפֿינען
אַזעלכע ווערטער?

כּפֿר־אלדד תשע״ז


דעקאָראַציעס

אָנגעמאָלעט זײַנען בערג צום מיזרח פֿון עציון־גבר.
מע קען זיי ניט רירן, נאָר וווּנדערלעך זעט מען זיי דאָך.
און זיי דינען אַלס הינטערפֿאָן
פאַר דער האַנדלונג, וואָס הערט זיך ניט אויף
אויף אַ רגע אַפֿילו שוין צענדליקער יאָרן.
סײַ מוזיק, סײַ געזאַנג און סײַ טענץ
מיט אַ שלל אַרכעטיפּן
אין סוזשעטן פֿאַרדרייטע דורך וויסטעניש־וויכערס.
געלע שײַנען און בלויע און פּאַלמען און שטעכיקע שיטים.
אַזוי ענג איז דער ים אין דער שטעלונג,
וואָס ווערט אויפֿגעפֿירט דאָ.
בלויז דער הימל איז גרויס אומגעהויער.

אילת תשע״ז